Puławy 2025-08-24
Lokomotywa Elektryczna Dragon E6ACTab-050.
Newag Dragon to jest rodzina sześcioosiowych lokomotyw elektrycznych przeznaczonych do prowadzenia ciężkich pociągów towarowych o masie do 4 500 ton. Dragon czyli „Smok” to popularna nazwa handlowa tej lokomotywy. Dragon to jest nowa jakość wśród lokomotyw towarowych, szczególnie dostosowana do Polskich warunków. Lokomotywa E6ACT Dragon ma także oznaczenie serii w PKP ET25, a w PKP Cargo ET43 i jest pierwszą nową Polską lokomotywą towarową po lokomotywie ET22, której produkcję zakończono w 1989 roku. Dragon charakteryzuje się dużą sił pociągową, do 374 kN, bezzieczeństwem użytkowania, atrakcyjną ceną, ekonomicznym użytkowaniem, bogatym wyposażeniem oraz bezawaryjnością.
Pierwszą lokomotywę Dragon zbudowano w 2009 roku, w ZNLE Gliwice. Zakład Naprawy Lokomotyw Elektrycznych prowadził prace wspólnie z firmą NEWAG, która ma siedzibę w Nowym Sączu. Lokomotywa Newag Dragon od 2009 roku do 2016 roku, była produkowana przez NEWAG Gliwice, zaś od 2017 roku, jest przez Newag Nowy Sącz. Do 2021 roku, wyprodukowano łącznie ponad 50 lokomotyw w wielu wersjach, które są eksploatowane przez Polskich przewoźników towarowych. Do marca 2025 roku, zbudowano 94 lokomotywy Newag Dragon.
Rozwój konstrukcji Dragon.
Podstawową lokomotywą w Polsce była ET22, której do 1989 roku, zbudowano 1 207 egzemplarzy, w fabryce PaFaWag we Wrocławiu. Potem do 1997 roku, budowano tam elektrowozy pasażerskie EP09. Produkowano także elektrowozy polsko-włoskie uniwersalne dwusystemowe EU43 i jednosystemowe EU11. Produkcja trwała do 2002 roku, kiedy nie było już zakładu PaFaWag, a funkcjonowała firma Adtranz. Te elektrowozy jednak nie trafiły na polskie tory, bo były za drogie. W 2002 roku, fabryka Adtranz – PaFaWag została przejęty przez koncern Bombardiera, który nie zdecydował się produkować kompletnych lokomotyw elektrycznych we wrocławskim zakładzie. Tak więc od 2002 roku, nie było w Polsce producenta lokomotyw elektrycznych.
Ta sytuacja nie była akceptowana przez Polskę. W 2006 roku, ministerstwo nauki i kilka placówek badawczo-rozwojowych postanowiło opracować nowy Polski elektrowóz dla ciężkich pociągów towarowych. Jednocześnie miał być to elektrowóz, który mógł być eksploatowany na bardziej zużytych torach, dlatego założono że lokomotywa ma mieć układ osi Co’Co’. Zaprojektowano również nowe silniki trakcyjne. Pierwszy egzemplarz lokomotywy napędzany jest przez 6 silników elektrycznych typu STX500-4A (producent EMIT) o mocy 834 kW każdy. Kolejne używają silników ABB AMXL450 o mocy 837 kW.
W 2009 roku, prototyp E6ACT-001 Dragon został zaprezentowany na targach kolejowych Trako w Gdańsku. Była to pierwsza Polska lokomotywa od 1990 roku, kiedy to premierę miała lokomotywa EM10 (HCP 405E). W 2010 roku, rozpoczęto próby lokomotywy Dragon na torze testowym koło Żmigrodu na Dolnym Śląsku. W 2010 roku, lokomotywę zaprezentowano na targach InnoTrans w Berlinie. Lokomotywa otrzymała dopuszczenie do ruchu kolejowego w Polsce. W 2011 roku, lokomotywą były już zainteresowane firmy przewozowe: STK, PKP Cargo, Pol-Miedź Trans, Lotos Kolej, Freightliner.
Sukces lokomotywy Dragon, a także zmiana przepisów spowodował, że w 2018 roku, opracowano wersję Dragon 2. Pierwsza lokomotywa tej wersji została oznaczona E6ACTa-001. Lokomotywa przeszła pozytywnie testy i otrzymała certyfikat. Dragon 2 to pierwsza Polska lokomotywa wyposażona w energoelektronikę w technologii SiC (węgliku krzemu), to znaczy wyposażoną w przetwornicę zasilania pomocniczego, o nazwie PSM-175 SiC, opracowaną i wyprodukowaną przez firmę Medcom. Powodem zaprojektowania nowej wersji Dragon 2 była zmiana przepisów TSI.
Konstrukcja lokomotywy Dragon jest modułowa, dzięki czemu możliwa jest budowa najbardziej zbliżona do potrzeb użytkownika oraz skraca się czas napraw i obsługi technicznej. Standardowa siła pociągowa lokomotywy wynosi 374 kN, ale dzięki nowoczesnym technologiom można ją zwiększyć do 450 kN (opcja MAX LOAD).
Lokomotywę można zbudować dla odbiorcy, który wykorzystuje trakcję elektryczną zasilaną prądem elektrycznym 25 kV/15kV AC. Lokomotywa może być doposażona w dodatkowy napęd spalinowy (opcja DUAL POWER), który pozwala na użytkowanie lokomotywy na bocznicy niezelektryfikowanej. Projektując lokomotywę zadbano o bezpieczeństwo i wysoki komfort pracy maszynisty. Kabiny maszynisty wykonano ze strefą zgniotu i w układzie zamkniętej klatki. Kabina maszynisty typu klatka jest wyposażona w pulpit z dotykowymi ekranami. Zamiast lusterek wstecznych zastosowano cztery kamery, a ich obraz widoczny jest na monitorze. Dodatkowo zastosowano kolejne dwie kamery dla widoku sprzęgów lokomotywy. W lokomotywie jest opcja montażu toalety w układzie zamkniętym. W lokomotywie zastosowano rozbudowany elektroniczny system diagnostyczny. Przedział maszynowy ma budowę modułową, co ułatwia naprawy i skraca ich czas. W podstawowej wersji masa lokomotywy wynosi 119 000 kg. Lokomotywa ma nowoczesny system antypoślizgowy. Dzięki sześciu osiom, nacisk na jedną oś nie przekracza 20 000 kg. Lokomotywa ma system smarowania obrzeży kół, co wpływa na podniesienie żywotności zestawów kołowych i szyn, szczególnie w ciasnych łukach i bardzo dobrze sprawdza się w Polskich realiach.
Napęd elektrowozu Dragon stanowią silniki asynchroniczne, zasilane przez przekształtniki wykonane w technologii IGBT. Średnica kół wynosi 1,25 m. Początkowo stosowano silniki STX500-4A o mocy 834 kW każdy, a następnie silniki ABB AMXL450. Zastosowano hamulce tarczowe. Każda z osi jest osadzona w łożyskach stożkowych. Przy każdej osi jest czujnik temperatury i obrotów.
Obecnie (2021 rok) lokomotywy Dragon są oferowane w wersjach:
Dragon DC: Napięcie zasilania DC 3 kV. Moc ciągła 5 MW. Maksymalna prędkość 120 – 140 km/h. Z pociągiem o masie 3 200 ton, prędkość wynosi 115 km/h. Siła pociągowa przy rozruchu 374 kN, 450 kN z opcją MaxLoad. Długość lokomotywy ze zderzakami 20,33 m. Szerokość 3,00 m. Wysokość 4,32 m.
Dragon AC: Napięcie zasilania AC 15 kV 16 2/3 Hz, AC 25 kV 50 Hz. Moc ciągła 5 MW. Maksymalna prędkość 120 km/h. Siła pociągowa przy rozruchu 374 kN, 450 kN z opcją MaxLoad. Długość lokomotywy ze zderzakami 20,33 m. Szerokość 3,00 m. Wysokość 4,32 m.
Dragon MS: DC 3 kV, AC 15 kV 16 2/3 Hz, AC 25 kV 50 Hz. Moc ciągła 5 MW. Maksymalna prędkość 120 km/h. Siła pociągowa przy rozruchu 374 kN, 450 kN z opcją MaxLoad. Długość lokomotywy ze zderzakami 20,33 m. Szerokość 3,00 m. Wysokość 4,32 m.
Dragon DIESEL: Silnik spalinowy. Moc ciągła 2,3 MW. Maksymalna prędkość 120 km/h. Siła pociągowa przy rozruchu 370 kN. Długość lokomotywy ze zderzakami 20,33 m. Szerokość 3,00 m. Wysokość 4,32 m.
Powstały dwie generacje lokomotyw Newag Dragon. Pierwsza generacja Dragon A6ACT. Druga generacja Dragon 2, która obejmuje kilka wersji; Jednosystemowe 3 kV DC. Wielosystemowe 3 kV DC, 15 kV AC, 25 kV AC. Wersje z modułem dojazdowym spalinowym Last Mile.
Lokomotywy Dragon eksploatują między innymi: PKP Cargo, Cargounit, Rail Capital Partners, Freightliner PL, LOTOS Kolej (obecnie ORLEN Kolej), CEMET, Industrial Division i inni przewoźnicy towarowi.
Lokomotywa Elektryczna Dragon E6ACTab-050:
Oznaczenie typu E6ACTab / E6ACTAd oznacza: E – elektrowóz, 6 – sześcioosiowy, AC – z silnikami prądu zmiennego, T – do duchu towarowego, a – druga generacja zgodna z TSI, d – ze spalinowym modułem dojazdowym, b – zastosowano system ETCS bazujący na baseline 3.4.0.
Lokomotywa Dragon E6ACTab-050 została zbudowana w 2024 roku. Numer EVN: 91 51 3 160 476-0 (PL-RCP). Przyjęta na stan w dniu 23 marca 2024 roku, przez Rail Capital Partners Sp.z.o.o. Następnie była dzierżawiona przez firmę Jaxan sp. z o.o., która należy do Rail Capital Partners Sp.z.o.o. W dniu 3 kwietnia 2026 roku, jest dzierżawiona przez Lubelski Węgiel „Bogdanka” S.A.
Układ osi Co’Co’ (sześć osi trakcyjnych w dwóch wózkach). Napięcie zasilania 3 kV DC. Moc ciągła elektryczna około 5 MW (około 5 004 kW). Prędkość maksymalna 120 km/h (ograniczona eksploatacyjne do 140 km/h. Masa lokomotywy 120 000 kg. Średnica kół 1,250 m. Długość 20,25 m. Siła pociągową 375-450 kN. Silniki trakcyjne ABB AMXL450, o mocy 6 x 837 kW.
Opracował Karol Placha Hetman