Poznań 2026-04-13

Linia kolejowa Nr 272 Kluczbork – Poznań Główny.

Linia kolejowa Nr 272 Kluczbork – Poznań Główny przebiega w kierunku północno-zachodnim, ma długość 201,868 km, jest dwutorowa, zelektryfikowana prądem 3 kV DC. Prędkość maksymalna wynosi 120 km/h. Linia leży na terenie województw: opolskiego i wielkopolskiego. 

Historia linii kolejowej Kluczbork – Poznań, rozpoczęła się w 1875 roku. W dniu 1 października 1875 roku, uruchomiono linię w ramach Towarzystwa Poznańsko-Kluczborskiej Kolei Żelaznej; Poznań – Środa Wielkopolska – Jarocin – Kluczbork. W dniu 7 października 1872 roku, wydano koncesję dla Towarzystwa Poznańsko-Kluczborskiej Kolei Żelaznej z siedzibą dyrekcji w Poznaniu, na budowę kolei Kluczborsko-Poznańskiej. Projekty szlaku powstawały już od 1867 roku. 

Budowa ruszyła, ale słabe finansowanie powodowało przerywanie prac. Panowała korupcja, a robotnicy nie otrzymywali pensji na czas i często opuszczali plac budowy. Sytuację poprawiły kontrybucje wypłacone przez pokonaną Francję. Budowę ukończono dopiero w grudniu 1875 roku. W dniu 10 grudnia 1875 roku, między Poznaniem a Kluczborkiem, ruszył pierwszy pociąg. Nie były ukończone wszystkie budowle inżynieryjne. Początkowo na trasie Poznań – Kluczbork kursowały trzy pary pociągów. Dwa osobowe i jeden towarowy. W rzeczywistości pociągi osobowe miały w swoim składzie wagony towarowe. Dla pasażerów były cztery klasy wagonów. Postój pociągu osobowego na stacji w Środzie Wielkopolskiej trwał pięć minut. Pociąg trasę Jarocin – Poznań pokonywał w czasie 1 godziny i 55 minut, a odległość wynosi 70 km. 

Rozwój kolei przyczynił się do ożywienia gospodarczego. Kolej ułatwiła transport towarów, głównie płodów rolnych oraz zwiększyła znaczenie miasta w regionie. Powstała infrastruktura kolejowa: dworzec, bocznice, magazyny, plac składowy i zaplecze techniczne. 

Proces nacjonalizacji kolei w państwie germańskim nie odbył się w jednym roku, lecz etapami. Najważniejszy był okres 1879–1884. Wtedy państwo pruskie wykupiło większość prywatnych linii kolejowych. Dla pasażerów było to korzystne, bo kupowano bilet od stacji początkowej do stacji docelowej. W 1879 roku, ukazała się ustawa, o upaństwowieniu dotychczas prywatnych linii kolejowych. I tak w 1884 roku, władze państwowe wykupiły kolej Poznańsko-Kluczborską. Po upaństwowieniu kolei nastąpiła reorganizacja administracji i powstały urzędy: ruchu, taryf, taboru, szlaków i warsztatów. Poszczególne urzędy wysyłały raporty do dyrekcji i na ich podstawie wydawano polecenia i finansowano zadania. Następne linie kolejowe zbudowane zostały z funduszy państwowych.

Uruchomienie drugie toru nastąpiło etapami. W 1896 roku, uruchomiono drugi tor na odcinku Kluczbork – Łęka Opatowska (KPStE). W 1891 roku, uruchomiono drugi tor na odcinku Łęka Opatowska – Ostrów Wielkopolski (KPStE). W 1897 roku, na odcinku Ostrów Wielkopolski – Jarocin (KPStE). W 1911 roku, na odcinku Jarocin – Poznań Główny (KPStE). 

Elektryfikacja LK Nr 272; W dniu 7 września 1973 roku, odcinek Kluczbork – Ostrów Wielkopolski (PKP). W dniu 30 września 1974 roku, odcinek Ostrów Wielkopolski – Jarocin (PKP). W dniu 31 grudnia 1974 roku, odcinek Jarocin – Poznań Starołęka (PKP). 

Po drugiej wojnie światowej, cała linia Nr 272 Kluczbork – Poznań Główny, znalazła się w granicach Rzeczypospolitej. Do 1989 roku, linia była systematycznie konserwowana. Jednak po 1989 roku, kiedy w Polsce rzekomo upadł komunizm, dotowanie finansowe konserwacji znacznie zostało ograniczone. Na całym szlaku były podkłady drewniane, które powoli ulegały degradacji. Nie planowano rewitalizacji linii, nawet w ciągu najbliższych 10 lat. Nie było planów na remonty stacji kolejowych i peronów. Wiele przejazdów kolejowo – drogowych wymaga pilnej modernizacji. To właśnie te przejazdy powodują, że prędkość szlakowa jest ograniczona do 120 km/h. W Warszawie nie dostrzegano wiadomości, że linia Nr 272 należy do 7 500 km szlaków kolejowych w Polsce, które przynoszą największy dochód. Ówczesna ilość środków finansowych na naprawy i utrzymanie była jednak niewystarczająca.

Po kilku latach zdecydowano, że najpierw zostaną wykonane konieczne prace na odcinku Ostrów Wielkopolski – Poznań. Celem było przywrócenie prędkości biegu pociągów osobowych do 120 km/h. Odcinek Kluczbork – Ostrów Wielkopolski wpisano na listę rezerwową. 

W dniu 19 lipca 2010 roku, w siedzibie PKP PLK S.A. Centrum Realizacji Inwestycji Oddział w Poznaniu, podpisana została umowa, na wykonanie zadania „Wymiana nawierzchni wraz z robotami towarzyszącymi na stacji Mieszków i przyległych szlakach w torze Nr 1 linii kolejowej Nr 272 Kluczbork – Poznań Główny, na dystansie 12,1 km, na odcinku 133,918 km – 146,015 km. Kontrakt wygrało „Konsorcjum Poznań” w składzie czterech mniejszych firm. Prace wykonano w okresie 2010-2011. Koszt inwestycji wyniosł 23.846.120 złotych. W kolejnych latach przeprowadzono modernizację na odcinku; 131,500 km – 133,918 km oraz 150,160 km – 166,653 km. Wymieniono tory na długości 18,900 km. Wymieniono 10 rozjazdów i naprawiono 14 przejazdów kolejowo-drogowych. Naprawiono 24 obiekty inżynieryjne oraz systemy odwodnień. Poprawiono urządzenia SRK.

W kolejnych latach (2011-2014), został wyremontowany tylko jeden przejazd kolejowo-drogowy. W okresie 2015-2022, wykonano kolejne remonty, ale nie kompleksowe. Wymieniono 19,000 km torów, 40 rozjazdów, wyremontowano perony na większych stacjach, naprawiono 19 przejazdów kolejowo-drogowych, 30 obiektów inżynieryjnych, głównie przepustów. Obecne plany przewidują remont szlaku, w rejonie miasta Poznań, po 2027 roku. Szansa na remont szlaku jest dopiero po 2030 roku. Chyba że wcześniej upadłby rząd 13-grudnia; folksdojcze, postkomuniści, masoni. 

Na Lk Nr 272 znajdują się; 27 mostów, 44 wiadukty, 111 przejazdów kolejowo-drogowych i 1 kładka nad torami. Najtrudniejszymi do pokonania dla budowniczych były tereny w okolicach Ostrzeszowa. Ostrzeszów leży w południowej części województwa wielkopolskiego, na pograniczu kilku mezoregionów. Teren jest lekko pofałdowany, z wyraźnymi, ale niezbyt wysokimi wzniesieniami, o elewacji do 200-280 m. Są to Wzgórza Ostrzeszowskie. To są jedne z wyższych terenów w Wielkopolsce. Przez okolice przepływają mniejsze rzeki i strumienie, jak na przykład dopływy rzeki Prosna. Dlatego LK Nr 272 te tereny pokonuje ośmioma łukami i kilkoma podjazdami i zjazdami. Najwyższy punkt linii kolejowej ma elewację 210 m. Stacja Ostrzeszów leży na elewacji 206 m.

Przebieg LK Nr 272.

Kluczbork stacja (0,00 km, elewacja 183 m). LK Nr 143, 143b, 175, 293. Pod torami przepływa rzeczka Młynówka. Nad torami jest wiadukt; ulica Wólczańska, od której biegnie dojazd do wyspowego dworca. Tory się rozdzielają, na zachód linia do Oleśnicy, a na północ do stacji Kępno (LK Nr 272). Po stronie zachodniej jest stacja towarowa. Linia przechodzi pod ulicą Miarki. Następnie linia przechodzi pod DK Nr 42, 45 (Obwodnica Kluczborka. Linia opuszcza Kluczbork.

Gotartów były posterunek odgałęźny (2,81 km, elewacja 185 m). LK Nr 768. Była to linia obwodowa, która omijała stację Kluczbork. Linia Nr 272 przemierza tereny rolnicze. Są dwa przejazdy lokalnych dróg. Jest przejazd; DK Nr 11. Jest rzeka Baryczka. Jest jeden przejazd lokalnej drogi.

Krzywizna była stacja, obecnie przystanek (6,33 km, elewacja 188 m). Są dwa perony jednokrawędziowe i były budynki stacyjne. Są zwrotnice, które mogą przekierować pociąg na trzeci tor, od strony wschodniej. Za peronami jest przejazd; ulica Witosa. Linia przekracza jedną lokalną drogę. Jest rzeczka Pratwa. 

Biskupice k/Kluczborka przystanek osobowy (11,42 km, elewacja 195 m). Są dwa perony jednokrawędziowe i zachowany jest budynek stacji. Za peronami jest przejazd lokalnej drogi. Są dwa przejazd lokalnej drogi. Jest przejazd DK Nr 11.

Byczyna Kluczborska stacja (16,12 km, elewacja 194 m). Przed stacją linia przechodzi pod ulicą Polanowicka. Obecnie na stacji są cztery tory przelotowe i dwa perony jednokrawędziowe. Jest dwupiętrowy budynek dworca, który jest zajęty przez mieszkańców. Są magazyny, plac składowy, rampa. Za stacją linia przechodzi pod ulicą Moniuszki. Dalej pod linią przechodzi lokalna gruntowa droga. Linia przechodzi pod lokalną drogą.

Gołkowice były przystanek osobowy (19,33 km, elewacja 176 m). Są trzy przejazdy lokalnych dróg oraz przejazd; ulica Leśna. Jest rzeka Pratwa.

Kostów stacja (23,25 km, elewacja 170 m). Przed stacją jest przejazd lokalnej drogi. Na stacji jest jeden peron wyspowy, dworzec, trzy tory przelotowe. Granica województwa opolskie / wielkopolskie; 24,35 km. Linia przechodzi pod ulicą Kościelna. Są dwa przejazdy lokalnych dróg. Raków były posterunek odstępowy (27,10 km, elewacja 172 m). Jest przejazd; ulica Rakowska. Jest rzeczka Pomianka.

Łęka Opatowska stacja (30,29 km, elewacja 171 m). Przed stacją jest przejazd; ulica Lipowa. Na stacji jest pięć torów przelotowych, dwa perony, trzy krawędzie peronowe, dworzec, magazyny. Jest przejazd lokalnej drogi. Jest przejazd; DK Nr 11. Są przejazdy; ulica Radosna i ulica Szeroka.

Słupia przystanek osobowy (35,57 km, elewacja 171 m). Są dwa nowe perony jednokrawędziowe, a między nimi jest przejazd; ulica Dworcowa. Zachowały się budynki dworcowe. Linia przekracza rzeczki Jamica i Niesób. Dalej linia przechodzi pod Autostradą S11. Baranów były posterunek odstępowy (38,79 km, elewacja 170 m). Następnie jest przejazd; ulica Budka. Linia górą przekracza ulice: Jasna, Wieluńska, DW Nr 482.

Kępno stacja (40,91 km, elewacja 180 m). LK Nr 181, 307, 812, 814. Linia górą przekracza ulicę Dworcowa i dolne tory na stacji Kępno. Na linii Nr 272 są dwa perony jednokrawędziowe. Dalej do LK Nr 272 dochodzą łącznice od zachodniej i wschodniej strony oraz bocznice z zakładów przemysłowych. Jest przejazd; ulica Grabowska.

Hanulin stacja towarowa (42,93 km, elewacja 173 m). LK Nr 812, 813, 814. Na stacji jest wieża wodna. Ze strony zachodniej dochodzi kolejna łącznicą z dolnej stacji Kępno, przy nastawni Hanuli „Hu”. Jest przejazd drogi zakładowej. Jest zakład PKP Energetyka. Dalej linia przechodzi pod autostradą S8 „Trasa Bohaterów Bitwy Warszawskiej 1920r.” Jest przejazd lokalnej drogi. Linia przechodzi pod autostradą S11. Linia wchodzi w lasy.

Domanin stacja (47,12 km, elewacja 185 m). Są trzy tory przelotowe, dwa perony, dworzec i przejazd lokalnej drogi. Dalej linia pokonuje szlak kilkoma łukami. Rogaszyce były posterunek odgałęźny (51,22 km, elewacja 193 m). Linia przechodzi nad ulicą Królewska, która poprzednio była LK Nr 383 Ostrzeszów – Namysłaków. Ostragóra były posterunek odstępowy (54,93 km, elewacja 210 m). Jest rzeczka Zalesianka. Są dwa przejazdy leśnych dróg. Dalej linia przechodzi trzy razy nad drogami leśnymi. Jest przejazd; ulica osiedle Zielone Wzgórza. Jest przejazd: ulica Mikorska. Linia przechodzi pod ulicami; Lazurowa, Świętego Mikołaja. Następnie nad ulicą Młyńska. 

Ostrzeszów stacja (58,10 km, elewacja 206 m). LK Nr 383. Przed stacją jest przejazd; DW Nr 449 (Grabowska/Kolejowa). Jest peron wyspowy, wieża wodna, dworzec, tunel dla podróżnych, dziewięć torów przelotowych. W północnej głowicy stacji jest przejazd; ulica Powstańców Wielkopolskich. Dalej są przejazdy; ulica Gruszowa, Jeżynowa, Czereśniowa. Dalej są dwa przejazdy dróg leśnych. Marydoły były posterunek odstępowy (63,05 km, elewacja 177 m). 

Niedźwiedź Wielkopolski przystanek osobowy (67,02 km, elewacja 150 m). Są dwa perony jednokrawędziowe, przedzielone przejazdem drogowym.

Antonin stacja (70,56 km, elewacja 138 m). Jest peron wyspowy, trzy tory przelotowe, dworzec. Za stacją jest przejazd; DW Nr 447. Nadal linia przechodzi przez lasy. Dalej linia przechodzi pod DK Nr 11, 25 (Wrocławska). Kocięba były posterunek odstępowy (74,42 km, elewacja 132 m). 

Przygodzice stacja (77,30 km, elewacja 129 m). Przed stacja jest przejazd drogi leśnej. Są trzy tory przelotowe, peron wyspowy, dworzec. Linia opuszcza tereny leśne i są tereny rolnicze. Linia przekracza rzeczkę Bartsch. Linia górą przekracza ulice; Szkolna, Gospodarcza. Linia przechodzi pod ulicą Mostowa.

Janków Przygodzki przystanek osobowy (81,82 km, elewacja 147 m). Są dwa perony jednokrawędziowe. Za peronami jest przejazd; ulica Sosnowa. Linia przechodzi pod ulicą Osiedlowa. Następnie nad ulicą Brzozowa. Po stronie wschodniej jest starotorze, tory zakładu Polski Tabor Szynowy oraz tory bocznicowe. Tory przechodzą pod mostem „Zębcowski”. Z zachodniej strony dochodzą dwie linie kolejowe; Odolanów (jednotorowa) i Krotoszyn (dwutorowa).

Ostrów Wielkopolski stacja (86,25 km, elewacja 135 m). LK Nr 14, 14b, 14c, 355. Tory przechodzą pod mostem „Odolanowski”. Są trzy perony, liczne tory towarowe, dwie lokomotywownie wachlarzowe, tunel pasażerski, kładka nad torami, bocznice. Dalej tory przechodzą nad ulicą Krotoszyńska. Tory się rozdzielają na LK Nr 272 i linie do Kalisza. Obie linie przekraczają rzeczkę Ołobok i lokalną drogę. Linie się krzyżują; dołem linia biegnie do Kalisza. Jest przejazd; DK Nr 36 (Poznańska). 

Franklinów „Fk” posterunek odgałęźny (90,34 km, elewacja 140 m). Ze strony wschodniej dochodzi LK Nr 811, od strony Kalisza. Lewków (Lewkowiec) były przystanek osobowy (92,80 km, elewacja 150 m). Jest sześć przejazdów lokalnych dróg. 

Biniew stacja (96,39 km, elewacja 152 m). Są cztery tory przelotowe, dwa tory, dworzec, nastawnia „Bi”. Górzno były posterunek odstępowy (99,26 km, elewacja 155 m). Są cztery przejazdy lokalnych dróg.

Bronów stacja (102,77 km, elewacja 152 m). Są, cztery tory przelotowe, dwa perony jednokrawędziowe, dworzec i przejazd w ciągu lokalnej drogi. Dalej są dwa przejazdy lokalnych dróg. Jest rzeczka Sowinka.

Taczanów przystanek osobowy (107,81 km, elewacja 151 m). Dawniej to była stacja. Jest możliwość zmiany toru przez jadący pociąg. Są dwa perony jednokrawędziowe, dworzec i przejazd lokalnej drogi. Dalej są trzy przejazdy lokalnych dróg. Baranówek były posterunek odstępowy (110,94 km, elewacja 148 m). 

Pleszew stacja (114,04 km, elewacja 139 m). LK Nr 392. Przed stacja linia skręca w kierunku zachodnim. Jest dworzec, pięć torów przelotowych, dwa perony, linia kolejowa Nr 392 do centrum miasta Pleszew, dworzec, nastawnia „Pl” oraz Pleszewska Kolej Lokalna. Są cztery przejazdy drogowe. Suchorzew posterunek odstępowy (117,03 km, elewacja 129 m). 

Kotlin stacja (120,38 km, elewacja 129 m). Są trzy tory przelotowe, dwa perony, dworzec, nastawnia „Kt”. Następnie jest przejazd; ulica Tadeusza Kościuszki i dwa kolejne przejazdy. Linia przekracza rzekę Lutynia. Są dwa kolejne przejazdy drogowe.

Witaszyce stacja (126,99 km, elewacja 133 m). LK Nr 7046. Są dwa perony jednokrawędziowe, cztery tory przelotowe, dworzec, nastawnia „Ws”, przejazd; ulica Kolejowa. Dalej jest jeden przejazd drogowy. Miasto Jarocin. Linia przechodzi nad DK Nr 15 (Wrocławska). Linia przechodzi nad jednotorowa linia Oleśnica – Gniezno (LK Nr 281). 

Jarocin stacja (133,57 km, elewacja 125 m). LK Nr 281, 360. Przed stacją linia przechodzi pod DK Nr 12, ulica Powstańców Wielkopolskich. Jarocin to jest duża stacja węzłowa. Są cztery perony, sześć krawędzi peronowych, dworzec wyspowy, wieża wodna, była lokomotywownia, duża stacja towarowa. Za stacją tory przechodzą nad Aleją Niepodległości. Linia Nr 272 kieruje się w stroną północno-zachodnią i wchodzi w lasy. Linia przechodzi dwa razy nad drogami leśnymi; ulica Łąkowa i ulica Leśna. Linia przekracza rzeczkę Lubionka. Linia przechodzi pod drogą lokalną. Linia przekracza rzekę Lubieszka (Kanał Obry). Są przejazdy; ulica Osiecka, ulica Dworcowa. 

Mieszków stacja (140,97 km, elewacja 103 m). LK Nr 369 Mieszków – Śrem; była jednotorowa, niezelektryfikowana. Są dwa perony, cztery tory przelotowe, dworzec, nastawnia „Mk”. Dalej są trzy przejazdy lokalnych dróg. Linia przekracza kanał Roguski. Jest przejazd; DW Nr 436, ulica Śremska.

Chocicza stacja (149,31 km, elewacja 82 m). Są dwa perony, trzy tory przelotowe, dworzec, nastawania „Ch”. Dalej linia mija lasy i pola. Są trzy przejazdy polnych dróg. Linia przekracza rzekę Warta, najdłuższym mostem na linii. Oddany do użytku we wrześniu 1875 roku, długość 338 m, 10 przęseł kratownicowych dla każdego toru, dwa przyczółki, 9 filarów ceglano-betonowych. Ostatni remont przeprowadzono w 2020 roku.

Solec Wielkopolski przystanek osobowy (154,21 km, elewacja 68 m). Przed przystankiem jest przejazd drogowy. Są dwa perony jednokrawędziowe, które rozdziela przejazd drogowy; ulica Kolejowa/Główna. Jest niewielki dworzec. Dalej jest most kratownicowy nad małym jeziorkiem. Jest przejazd; ulica Wiatraczna i kolejny przejazd drogi leśnej (Wiatraczna) i kolejny przejazd; ulica Mostowa. Linia przekracza kanał Borowski. Jest przejazd; ulica Główna. 

Sulęcinek stacja (157,56 km, elewacja 70 m). Są trzy tory przelotowe, dwa perony, dworzec, nastawnia „Su”. Dalej jest przejazd; ulica Słoneczna/Lipowa. Jest most kratownicowy na rzece Szywra. Następnie są przejazdy; ulica Sosnowa, ulica Klonowa. Jest most na rzeczce Moskawa. Linia przechodzi nad lokalną drogą. Są przejazdy; ulica Kwiatowa, ulica Podmiejska. Linia przechodzi pod DK Nr 11. Jest przejazd; DW Nr 432.

Środa Wielkopolska stacja (167,03 km, elewacja 78 m). LK Nr 7001; Średzka Kolej Powiatowa. Są dwa perony, trzy krawędzie peronowe, dworzec, cztery tory przelotowe, nastawnia „Sd”. Za stacja kolejka wąskotorowa przechodzi nad LK Nr 272. Jest przejazd; ulica Kórnicka. Dalej linia przekracza dwie lokalne drogi. 

Pierzchno przystanek osobowy (176,47 km, elewacja 82 m). Są dwa perony jednokrawędziowe i dworzec. Dalej linia przekracza trzy lokalne drogi.

Kórnik przystanek osobowy (181,07 km, elewacja 82 m). Są dwa perony jednokrawędziowe. Przed peronami jest przejazd; DW Nr 434, ulica Dworcowa. Dalej są dwa przejazdy lokalnych dróg. 

Gądki stacja (185,34 km, elewacja 77 m). Jest sześć torów przelotowych, jeden peron wyspowy, dworzec, bocznice przemysłowe, nastawania „Gd”. Nad torami przechodzi autostrada S11. Dalej jest przejazd; ulica Telewizyjna. Jest rzeczka Kopała. Są przejazdy; ulica Drukarska, ulica Dziennikarska, ulica Krzesiny.

Poznań Krzesiny stacja (191,62 km, elewacja 80 m). LK Nr 394 na lotnisko Krzesiny. Jest sześć torów przelotowych, peron wyspowy, nastawnia „PKr”. Nad torami przechodzi autostrada A2, S5, S11. Od linii Nr 272 odchodzi w kierunku północnym Towarowa Obwodnica Poznania, jednotorowa. Do linii od północy dochodzi dwutorowa Towarowa Obwodnica Poznania (Starołęka – Miników – Marlewo). Tory przechodzą pod ulicą Gołężycka. Poznań Starołęka posterunek (194,61 km, elewacja 76 m). LK Nr 272a, 352. 

Poznań Starołęka stacja (196,00 km, elewacja 65 m). LK Nr 272b, 352. Jest peron wyspowy, dworzec. Za peronami jest przejazd; ulica Starołęcka. Poznań Starołęka PSk2 posterunek (197,17 km, elewacja 70 m). LK Nr 801, 802. Rzeka Warta i most z dwoma torami; Most Dębiński. Linia przechodzi nad DW Nr 430, ulica Dolna Wilda.

Poznań Dębina przystanek osobowy (197,64 km, elewacja 65 m). Dwa perony jednokrawędziowe. Linia skręca na północ. Linia przechodzi pod ulicą 28 Czerwca 1956 roku. Dalej linia przechodzi nad DW Nr 196, 433, ulica Hetmańska. Tutaj obok siebie biegną trzy linie kolejowe. Tory mijają Bazę Kolei Wielkopolskich i byłą stacją towarową.

Poznań Główny stacja (200,90 km, elewacja 72 m).

Opracował Karol Placha Hetman