Dębica 2026-05-09

Spalinowy Zespół Trakcyjny SD85, poprzednio DM90.

W listopadzie 2020 roku, Polski przewoźnik kolejowy SKPL potwierdził, że kupi 32 egzemplarze SZT typu DM90, od holenderskiego przewoźnika. Rozmowy trwały od grudnia 2019 roku. Do tej pory firma SKPL użytkowała głównie SZT SN84.

Pociągi DM90 w Polsce otrzymały oznaczenie SD85 i zostały dopuszczenie do eksploatacji na Polskich torach. Firma SKPL poddała pociągi polonizacji. Jednym z najważniejszych elementów było dodanie dodatkowych stopni wejściowych. Była to konieczność, bo pociągi SD85, kursują w Polsce głównie na szlakach z niskimi peronami. Oryginalnie wszystkie pociągi SZT DM90 były pomalowane w kolorze żółtym. W Polsce zostały przemalowane w barwy przewoźnika SKPL, czyli na kolor czerwony, a drzwi pomalowano na kolor żółty. Firma SKPL ma już doświadczenie w polonizacji pociągów z Holandii, na przykład DH1 oraz DH2.

Pojawiła się wątpliwość dotyczącą skrajni pociągów DM90, która podobno wynosi w najszerszym miejscu 3,20 m. Według zapewnień przewoźnika SKPL oraz Instytutu Pojazdów Szynowych, pociągi mieszczą się w peronach i na szlakach. Faktyczna szerokość pudeł wynosi 2,883 m. Ten epizod przypuszczalnie powstał w wyniku nieudanej transakcji sprzedaży SZT DM90 do Rumunii. W 2017 roku, przewoźnik Nederlandse Spoorwegen sprzedał 48 egzemplarzy DM90 rumuńskiemu przewoźnikowi Ferotrans. Rumunia nie wywiązała się jednak z umowy i do kwietnia 2018 roku, nie uregulowała płatności i nie odebrała pociągów. Sprawa trafiła do sądu. Rumuni twierdzili, że przewoźnik NS nie dostarczył odpowiednich dokumentów, a pociągi są za szerokie na rumuńskie tory. W związku z tym, sąd anulował transakcję i pociągi powtórnie wystawiono na sprzedaż.

Pociągi zostały przetransportowane z Holandii do Polski w zestawach po 4 składy DM90 (SD85). Pociągi mają około 25 lat. Zostały zbudowane dla Kolei Holenderskich (Nederlandse Spoorwegen) NS. W Holandii były eksploatowane do 2018 roku. Holenderski przewoźnik wycofał z eksploatacji pociągi DM90, gdyż większość linii kolejowych w Holandii jest już zelektryfikowana. Drugim powodem była mała pojemność pojazdu w warunkach holenderskich. Częściowym rozwiązaniem była przebudowa dwóch pociągów NS 3446 i 3447, na składy 3-wagonowe. Ale wówczas spadała dynamika ruchu pociągu. SZT DM90 zostały wyprodukowane pod koniec 90-lat XX wieku.

Cena kontraktu jest objęta tajemnicą handlową. Wiadomo, że przewoźnik SKPL częściowo zaciągnął kredyt w banku. Poza tym, zakup nowych SZT w firmie NEWAG lub PESA byłby znacząco droższy. Trzeba także pamiętać, że nowe składy nie stoją na stoku, a pociągi DM90 były do kupienia natychmiast. Pociągi przetransportowano do Polski do Zagórza oraz Koźmina Wielkopolskiego. Kupione pojazdy to NS; 3402, 3404, 3406, 3407, 3411, 3413, 3415, 3421, 3425, 3427, 3428, 3429, 3430, 3431, 3432, 3433, 3434, 3435, 3436, 3437, 3438, 3439, 3440, 3443, 3444, 3445, 3446, 3447, 3448, 3449, 3450 i 3453.

W 2023 rok, nie było wiadomo na których szlakach bedą kursowały pociągi SD85. Wszystko będzie zależało od potrzeb rynku. Nie jest trudno odgadną, że będą to głównie szlaki niezelektryfikowane, o małym potoku pasażerów i będą skierowane tam, gdzie byli rządzący (komuniści, folksdojcze i masoni) do 2015 roku, likwidowali połączenia kolejowe, stacje kolejowe i przystanki osobowe. Przewoźnik SKPL poinformował także, że pociągi mogą pojawić się na torach innych krajów Europy Środkowej. A to oznaczało, że firma chciała korzystać z „otwartego dostępu do infrastruktury kolejowej” w innych krajach.

W dniu 30 grudnia 2022 roku, rozpoczęto testy pierwszego SZT SD85-001 (były NS 3429). Pociąg przejechał z Zagórza przez Sanok do Jasła. Przewoźnik SKPL chciał wykorzystywać składy SD85 na trasach: Kraków – Zagórz – Łupków, Kraków – Nysa – Jelenia Góra – Kłodzko Miasto, Kraków – Nysa – Jelenia Góra – Kudowa-Zdrój.

SD85 to jest spalinowy zespół trakcyjny, składający się z dwóch wagonów. Pojazdy są wyposażone w klimatyzację. W pociągach wymieniono wszystkie fotele na nowe, pojedyncze. Pociągi rozpoczęły regularne kursy od czerwca 2023 roku. Jedną z pierwszych relacji był szlak Zagórz – Kraków – Kłodzko Miasto. Jest to szlak, który już był obsługiwany przez firmę SKPL, na zlecenie PKP InterCity. W październiku 2022 roku, firma PKP InterCity ogłosiła przetarg na obsługę pociągami spalinowymi niektórych tras kolejowych. Oferta opiewała na 4 lata, z możliwością wydłużenia o kolejny jeden rok. PKP InterCity w ofercie wymagała klimatyzacji w pociągach. W trakcie negocjacji była mowa o składach 2 – 4 wagonowych.

W kwietniu 2023 roku, pojawiła się informacja o nowym połączeniu pomiędzy Polska – Ukraina. Szlak kolejowy prowadzi; Warszawa – Dęblin – Lublin – Zwierzyniec – Lubycza Królewska – Rawa Ruska. Wykonano już pierwszy kurs, dla którego pociąg udostępniła firma SKPL. Wyglada na to, że po 20 latach, graniczne przejście kolejowe Hrebenne – Rawa Ruska, ponownie zostanie uruchomione. Pamiętajmy, że firma PLK nigdy nie zlikwidowała tego przejścia, tylko przewoźnicy nie byli nim zainteresowani. Strona ukraińska wyremontowała tor 1435 mm, który umożliwia dojazd pociągów z Polski do stacji Rawa Ruska. Tutaj podróżni przesiądą się na pociągi ukraińskie (szerokie tory) i pojadą do Lwowa. Prawdopodobnie regularne pociągi Warszawa – Rawa Ruska ruszą w czerwcu 2023 roku. 

Eksploatacja w Holandii. Przewoźnik Nederlandse Spoorwegen. Pociągi otrzymały oznaczenie NS3400. Było 53 składów. Zamówiono je w 1993 roku, a eksploatowano w okresie 1996-2017. Polska firma SKPL kupiła 46 używanych składów. W dniu 28 listopada 2020 roku, pierwsze cztery składy wyjechały z grupy torów postojowych Amsterdam Houtrakpolder w kierunku Polski. Od tego dnia wysyłano kolejne składy w odstępach kilkudniowych. W dniu 23 lipca 2021 roku, ukończono remont składu Nr 3429 i dano mu Polskie oznaczenie SD85-001. Wykonano przejazd testowy na LK Nr 108. 

Niespodziewanie, z powodu wojny; państwo moskiewskie – ukraina, skład został skierowany do ewakuacji uchodźców, w relacji Uherce – Sanok. Pod koniec lutego 2024 roku, przewoźnik otrzymał dokument dopuszczenia do ruchu pierwszego składu SD85-001. We wrześniu 2024 roku, pierwsze dwa składy SD85 o numerach 003 i 004 wprowadzono do ruchu na korzyść PKP InterCity. Pociągi SD85 zaczęły obsługiwać relacje Kraków – Zagórz, Kraków – Jelenia Góra (Linią Podsudecką). Pociągi kursują głównie po szlakach bez drutów; w województwach dolnośląskim, opolskim i podkarpackim. 

W kolejnych miesiącach pociągi SD85 zaczęły obsługiwać składy TLK „Wetlina”, TLK „Bieszczady”. Najdłuższa trasa obsługiwana przez składy SD85 to Kraków – Nysa – Jelenia Góra – Kłodzko Miasto, a czasami – Kudowa Zdrój. Była także trasa; Warszawa – Lublin – Rawa Ruska. Była także relacja Hrebenne – Rawa Ruska. Najnowszą trasą jest połączenie Poznań Główny – Gorzów Wielkopolski. Nową trasą jest relacja Kraków – Hrubieszów. 

Przykładowe trasy pociągów SD85. 2026 rok.

InterCity 32110 „Kasztelan” Kraków Główny – Hrubieszów Miasto, wyrusza z Krakowa o godzinie 07;56. Trasa jest pokonana w ciągu 5 godzin 52 minut. Kraków – Tarnów – Dębica – Rzeszów Główny – Leżajsk – Nowa Szarzyna – Rudnik nad Sanem – Nisko – Stalowa Wola Centrum – Stalowa Wola Rozwadów – Biłgoraj – Tereszpol Biłgorajski – Zwierzyniec – Szczebrzeszyn – Zawada – Zamość – Zamość Starówka – Zamość Wschód – Werbkowice – Hrubieszów Miasto (godzina 13;48). Pociąg kursuje w układzie trzech składów SD85. 

InterCity 30112 „Bieszczady” Kraków Główny – Zagórz. Pociąg wyrusza ze stacji Kraków Główny do miejscowości Zagórz o godzinie 09:27. Trasę pokonuje w: 4 godziny 14 minut. Tarnów – Tuchów – Bogoniowice Ciężkowice – Gorlice – Biecz – Jasło – Jedlicze – Krosno – Zarszyn – Sanok – Zagórz (godzina 13;41). Pociąg kursuje w układzie dwóch składów SD85.

InterCity 32112 „Hetman” Kraków Główny – Hrubieszów Miasto. Pociąg wyrusza ze stacji Kraków Główny do miejscowości Hrubieszów Miasto o godzinie 16:23. Trasę pokonuje w: 5 godzin 58 minut. Kraków – Tarnów – Dębica – Rzeszów Główny – Leżajsk – Nowa Szarzyna – Rudnik nad Sanem – Nisko – Stalowa Wola Centrum – Stalowa Wola Rozwadów – Biłgoraj – Tereszpol Biłgorajski – Zwierzyniec – Szczebrzeszyn – Zawada – Zamość – Zamość Starówka – Zamość Wschód – Werbkowice – Hrubieszów Miasto (godzina 22;21). Pociąg kursuje w układzie trzech składów SD85. 

InterCity 30110 „Wetlina” Kraków Główny – Zagórz. Pociąg wyrusza ze stacji Kraków Główny do miejscowości Zagórz o godzinie 18:19. Trasę pokonuje w: 4 godziny 39 minut. Tarnów – Tuchów – Bogoniowice Ciężkowice – Gorlice – Biecz – Jasło – Jedlicze – Krosno – Zarszyn – Sanok – Zagórz (godzina 22;58). Pociąg kursuje w układzie dwóch składów SD85. 

InterCity 78105 Poznań Główny – Gorzów Wielkopolski. Pociąg wyrusza o godzinie 05;55. Trasa prowadzi przez Krzyż Wielkopolski. Przyjazd godzina 07;27. Pociąg kursuje w pojedynczym składzie SD85. 

InterCity 78115 Poznań Główny – Gorzów Wielkopolski. Pociąg wyrusza o godzinie 08;43. Trasa prowadzi przez Krzyż Wielkopolski. Pociąg kursuje w pojedynczym składzie SD85. 

InterCity 78107 Poznań Główny – Gorzów Wielkopolski. Pociąg wyrusza o godzinie 12;29. Trasa prowadzi przez Krzyż Wielkopolski. Pociąg kursuje w pojedynczym składzie SD85.

InterCity 78117 Poznań Główny – Gorzów Wielkopolski. Pociąg wyrusza o godzinie 15;39. Trasa prowadzi przez Krzyż Wielkopolski. Pociąg kursuje w pojedynczym składzie SD85.

InterCity 78109 Poznań Główny – Gorzów Wielkopolski. Pociąg wyrusza o godzinie 17;59. Trasa prowadzi przez Krzyż Wielkopolski. Pociąg kursuje w pojedynczym składzie SD85.

InterCity 87116 to codzienne połączenie relacji Gorzów Wielkopolski – Poznań Główny – Jarocin. Wyruszając o godzinie 18:24 z Gorzowa, podróż do Poznania zajmuje zazwyczaj około 1 godziny 33 minut, a cała trasa do Jarocina trwa około 2 godzin 24 minut. Pociąg kursuje w pojedynczym składzie SD85. 

InterCity 87104 to codzienne połączenie relacji Gorzów Wielkopolski – Poznań Główny – Jarocin. Wyruszając o godzinie 21;31 z Gorzowa, podróż do Poznania zajmuje zazwyczaj około 1 godziny 33 minut, a cała trasa do Jarocina trwa około 2 godzin 24 minut. Pociąg kursuje w pojedynczym składzie SD85. 

Składy SD85 można spotkać w relacjach Kraków – Jelenia Góra, w pociągach InterCity TLK 63102/3 „Sudety” oraz InterCity TLK 63106/7 „Strzelinie”. Chociaż częściej jeżdżą tutaj składy SN84.

SD85 (poprzednio DM90).

SD85 to jest spalinowy zespół trakcyjny, składający się z dwóch wagonów. Producentem pojazdów była fabryka w RFN, Waggonfabrik Talbot, w okresie 1996 – 1998. Pojazdy otrzymały oznaczenie DM90, a w Holandii NS-3400. Łącznie zbudowano 53 egzemplarze. SZT DM90 były używane na lokalnych trasach w Holandii; Leeuwarden – Wolvega oraz Groningen – Zwolle.

Układ osi 2’B’+2’B’. Masa służbowa 74 620 kg. Długość całkowita 44 800 kg. Szerokość 2,883 m. Wysokość 3,89 m. Średnica kół 0,76 m. W każdym wagonie jest jeden 12-cylindrowy silnik wysokoprężny typu KHD F12L413F. Silnik jest umieszczony pod podłogą wagonu. Moc silnika wynosi 478 kW. Silnik napędza koła za pomocą przekładni hydraulicznej typu Voith T320. Układ wydechowy silnika wyprowadzono ponad dach wagonu. Przyspieszenie pociągu wynosi 0,76 m/s2. Prędkość eksploatacyjna wynosi 140 km/h. Pociąg wyposażono w hamulce pneumatyczne i magnetyczne.

Pudła wagonów są umieszczone na dwóch wózkach, jednym napędowym i jednym tocznym. Wózki mają podwójne amortyzowanie, z których jedno jest pneumatyczne. Pojazdy są wyposażone w klimatyzację. W pociągach wymieniono wszystkie fotele. W pociągu jest 131 miejsc siedzących. Pociąg może łącznie zabrać 273 pasażerów, przy zapełnieniu 5 osób / m2. Drzwi pasażerskie są podwójne, odskokowo – przesuwne. Zostały zaopatrzone w dodatkowe składane stopnie. Każdy wagon ma dwie pary drzwi wejściowych. Drzwi wejściowe do kabiny maszynisty są po obu bokach i są otwierane do wewnątrz. W burtach wagonów umieszczono 10 okien na każdej stronie. Są dodatkowe małe okna w kabinach maszynisty. Nie ma lusterek wstecznych lub kamer zewnętrznych. W czołach pociągów są zamontowane sprzęgi typu Scharfenberga, które umożliwiają jazdę ukrotnioną. Przednia szyba jest jednoczęściowa, zapatrzana w dwie wycieraczki. W czole pociągu jest sześć świateł; dwa czerwone (końca pociągu) i trzy białe. W pociągach jest klimatyzacja, informacja audio, oświetlenie, nowe pojedyncze fotele. Główne urządzenie klimatyzacji umieszczono centralnie na dachu. Większość urządzeń pociągu jest umieszczona pod ostoją wagonu; silnik, przekładnie, układ elektryczny, zbiorniki paliwa, układ chłodzenia. Zamontowano toalety w systemie zamkniętym. Wagony dysponują możliwością zabrania rowerów. Są dwie klasy; Klasa 1 i 2. Na burtach umieszczono napisy SKPL SHORTLINES.PL oraz PKP INTERCITY. Trzeba jednak przyznać, że pociąg stojący przy peronie śmierdzi smarami i spalinami. Ale co się spodziewać po ponad 30-letnich pociągach. 

Wygląda na to, że część pojazdów SD85 otrzymała własne nazwy, ponieważ przewoźnik SKPL Cargo ma taki zwyczaj wobec swojego taboru. Na przykład SD 85-006 ma imię własne Adam. Jednak obecnie nie ma publicznie dostępnej pełnej listy imion nadanych konkretnie wszystkim pociągom SD85. 

Opracował Karol Placha Hetman