Kraków 2026-01-15
Lokomotywa Parowa Oi1.
Lokomotywa Parowa Oi1 to jest lokomotywa produkowana w okresie 1902-1910, przez fabryki; Hohenzollern, Schwartzkopff, Hanomag, Henschel, Karlsruhe. Lokomotywa Oi1 to jest Polskie oznaczenie germańskiej lokomotywy parowej, która była oznaczona seria P6. Prototyp lokomotywy został zbudowany w 1902 roku. W okresie 1905-1910, wyprodukowano 275 egzemplarzy tej lokomotywy. Trzy lokomotywy przeznaczono dla wojska. Od samego początku lokomotywa była projektowana na parę przegrzaną, według projektu inżyniera Roberta Garbe z 1901 roku. Celem było uzyskanie uniwersalnego parowozu przeznaczonego do ruchu pasażerskiego i lekkiego towarowego. W 1905 roku, lokomotywa otrzymała oznaczenie serii P6. Poszczególne fabryki zbudowały egzemplarze: Schwartzkopff 114 egzemplarzy, Hanomag 90 egzemplarzy, Henschel 37 egzemplarzy, Humboldt 25 egzemplarzy, Hohenzollern 5 egzemplarzy, MBG Karlsruhe 4 egzemplarze.
Po zakończeniu wielkiej wojny światowej, odrodzeniu Rzeczypospolitej i powstaniu PKP, na stan przewoźnika trafiły 44 lokomotywy. Były one przekazane Polsce w ramach reparacji wojennych. Otrzymały one oznaczenia od Oi1-1 do Oi1-44. Lokomotywy serii P6 trafiły także do Belgii, Francji, Włoch, Litwy, Łotwy i innych krajów. Po drugiej wojnie światowej, na stanie PKP pracowało 31 lokomotyw serii Oi1. Lokomotywy pracowały do 1972 roku.
Jedyny zachowany w Europie parowóz serii P6 (ex-BR 37 171) znajdował się w Muzeum Kolejnictwa w Warszawie, a następnie został przetransportowany do Muzeum w Kościerzynie.
Lokomotywa ma układ osi 1’C. Masa parowozu wynosi 57 100 kg. Masa służbowa 100 100 kg. Długość 10,508 m. Długość z tendrem 17,958 m. Średnica kół napędnych 1,60 m. Średnica kół tocznych 1,00 m. Ciśnienie kotła 12 atmosfer. Powierzchnia ogrzewalna kotła 131,58 m kwadratowych. Powierzchnia przegrzewacza 3,90 m kwadratowych. Powierzchnia rusztu 2,28 m kwadratowych. Średnica cylindra 0,54 m. Skok tłoka 0,30 m. Typ tendra 16D1. Prędkość konstrukcyjna 70-90 km/h.
Lokomotywa parowa Oi1-29. Lokomotywa została wyprodukowana przez Berliner Maschinenbau AG, vormals L. Schwartzkopff (BMAG). Nr fabryczny 3450. Rok produkcji 1905 rok. Prędkość konstrukcyjna 75 km/h. Ciśnienie pary 12 atmosfer. Średnica kół napędnych 1,60 m. Średnica kół tocznych 1,00 m. Typ tendra 16D1; zabierał 16 m3 wody i 5 000 kg węgla. Masa służbową z tendrem wynosi 100 100 kg. Długość ze zderzakami 17,958 m.
Maksymalna prędkość konstrukcyjna lokomotywy P6 wynosiła 90 km/h. Maksymalny nacisk na oś 15 200 kg. W lokomotywach stosowano także koła napędne o średnicy 1,55 m. Stosowano także inne silniki parowe, które miały mniejszą średnicę: 520 mm. W prototypach powierzchnia ogrzewalna przegrzewacza była mniejsza i wynosiła 32 m kwadratowe.
Lokomotywa Parowa Oi2.
Lokomotywa Parowa Oi2 była produkowana w okresie 1927-1940. Lokomotywy były produkowane w fabrykach: Schichau, Henschel, Hanomag. Lokomotywa powstała na zlecenie germańskiego Ministerstwa Kolei, w 1924 roku. Parowozy osobowe serii Baureihe 24 zostały zaprojektowane do prowadzenia pociągów pasażerskich na liniach lokalnych oraz lekkich składów towarowych. Pierwsza lokomotywa została przekazana do testów w lutym 1928 roku. Koleje germańskie zamówiły 90 egzemplarzy. Projekt opracowano w 1925 roku. W 1927 roku, w zakładach Schichau w Elblągu rozpoczęto produkcję. W lutym 1928 roku, pierwszy egzemplarz nowej serii rozpoczął regularną służbę. W 1928 roku, produkcja tych parowozów ruszyła we Wrocławiu w firmie Linke-Hofmann, a potem również w innych germańskich wytwórniach. W ciągu pierwszych dwóch lat zbudowano 63 lokomotywy serii 24. Zahamowanie produkcji nastąpiło z powodu światowego kryzysu gospodarczego.
Układ osi 1C h2. Masa parowozu 73 800 kg. Masa służbowa 100 800 kg. Długość 10,12 m. Długość z tendrem 16,995 m. Wysokość 4,165 m. Rozstaw osi skrajnych 13,27 m. Średnica kół napędnych 1,50 m. Średnica kół tocznych 0,85 m. Kocioł o ciśnieniu 14 atmosfer. Powierzchnia ogrzewalna kotła 105,4 m kwadratowe. Powierzchnia przegrzewacza 37,2 m kwadratowe. Powierzchnia rusztu 2,04 m kwadratowe. Średnica cylindra 500 mm. Skok tłoka 660 mm. Prędkość konstrukcyjna 90 km/h. Typ tendra 16C1. Ilość wody 16 m3. Ilość węgla kamiennego 5 000 kg.
Pierwsze maszyny Baureihe BR 24 przydzielono do parowozowni Wriezen, Neustettin (Szczecinek) i Schwerin na Pomorzu i w Meklemburgii. Ostatecznie lokomotywy były eksploatowane w wielu rejonach germanii. W czasie drugiej wojny światowej, germańcy zgromadzili większość lokomotyw serii Baureihe 24 na Pomorzu i Prusach Wschodnich obsługując wojsko i zakłady produkcyjne.
Po drugiej wojnie światowej, parowozy serii 24 znalazły się na terenie Polski w parowozowniach; Kołobrzeg, Iława, Szczecinek, Malbork i Olsztyn. Po drugiej wojnie światowej, to z tych terenów, PKP przejęły lokomotywy serii Baureihe 24, które w PKP oznaczono Oi2. Tych lokomotyw było 43 egzemplarze. Stosowano je do pociągów osobowych oraz lekkich towarowych. W jesieni 1946 roku, w PKP znalazło się 31 maszyn: 20 w dyrekcji gdańskiej i 11 w dyrekcji szczecińskiej. Na przełomie 1946/1947 roku, parowozy te otrzymały oznaczenie serii Oi2. W październiku 1948 roku, wszystkie te parowozy stacjonowały w dyrekcji Gdańskiej, a 24 z nich były sprawne technicznie. Kilka uszkodzonych maszyn skreślono z inwentarza jeszcze przed nadaniem nowych numerów.
W 50-latach parowozy te podawano drobnym modyfikacjom. Usuwano przegrzewacze pary. Drzwi dymnicy z wypukłych zamieniano na płaskie, jednocześnie likwidując centralne zamkniecie na ryglowe. Wymieniano sprężarki powietrza i zbiorniki sprężonego powietrza. Wymieniano osprzęt na osprzęt produkcji Polskiej.
Wraz z postępującą elektryfikacją lokomotywy Oi2 przesuwano na szlaki lokalne i do pracy manewrowej. W 1974 roku, lokomotywy Oi2 skupiono w lokomotywowniach: Inowrocław oraz Zajączkowo Tczewskie. Ostatni parowóz Oi2 został skreślony ze stanu w październiku 1976 roku. Lokomotywę postanowiono zachować jako pomnik techniki.
W lokomotywie zastosowano zawór bezpieczeństwa systemu Ackermanna. Zastosowano przegrzewacz typu Knorra umieszczony przed kominem. Lokomotywa otrzymała wiatrownice typu Wagnera. Hamulce systemu Knorra. Pojazd ma odprowadzenie pary do ogrzewania wagonów osobowych.
Opracował Karol Placha Hetman