Leńcze 2026-11-12
Leńcze
Leńcze to malownicza miejscowość położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska. Jest to wieś o charakterze rolniczo-turystycznym, otoczona pagórkowatym krajobrazem typowym dla Pogórza Wielickiego. Jej atutami jest krajobraz i przyroda z dużą ilością zieleni. Indywidualne domy jednorodzinne są rozproszone, a granice pomiędzy miejscowościami są niecharakterystyczne. Leńcze leżą na terenie Pogórza Wielickiego, w malowniczej, pagórkowatej okolicy. Wieś wyróżnia się atrakcyjnym położeniem widokowym. Z okolicznych wzniesień można podziwiać: dolinę rzeki Skawinki (Cedronu), okolice Kalwarii Zebrzydowskiej, wzgórza w rejonie Lanckorony, przy dobrej pogodzie widać także Beskidy i Tatry. Przez miejscowość przebiega linia kolejowa, co zapewnia połączenie z innymi miejscowościami regionu i Polski.
Leńcze mają bardzo długą historię, sięgającą XIII wieku. Najstarsza zachowana wzmianka w dokumentach pochodzi z 15 maja 1287 roku. Dawniej miejscowość była podzielona na trzy części: Leńcze Górne, Leńcze Dolne, Leńcze Średnie. Z czasem, dawne części wsi wyodrębniły się jako osobne miejscowości lub przysiółki, między innymi Podolany i Zarzyce. W pobliżu znajduje się Kalwaria Zebrzydowska i Lanckorona. W historii Leńcz ważną rolę odgrywały miejscowe rody szlacheckie oraz majątki dworskie.
Ważnym obiektem w miejscowości Leńcze jest kościół pod wezwaniem świętych Apostołów Piotra i Pawła. Parafia ma wielowiekowe tradycje. W pobliżu znajduje się cmentarz parafialny. Na terenie miejscowości są także zabytkowe kapliczki, które powstawały w związku z morowymi zarazami lub pożarami. Na terenie miejscowości jest zabytkowy dwór z XIX wieku, związany z rodziną Brandysów. Zachowały się również elementy dawnego zaplecza gospodarczego. Jest tutaj szkoła podstawowa. Funkcjonują sklepy spożywcze i wielobranżowe oraz kilka lokalnych przedsiębiorstw. Funkcjonuje ośrodek jeździecki. Obecnie Leńcze są miejscowością, w której tradycyjna zabudowa wiejska jest uzupełniana nowym budownictwem jednorodzinnym. Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku, miejscowość liczyła 1 593 mieszkańców.
Stacja kolejowa Leńcze znajduje się w miejscowości Leńcze, w gminie Kalwaria Zebrzydowska, w powiecie wadowickim. Jest to ważny punkt komunikacyjny dla mieszkańców Leńcz i okolicznych wsi. Stacja powstała w czasach zaborów, kiedy małopolska była pod zaborem austriackim. Stacja została otwarta w dniu 22 grudnia 1884 roku, jako linia kolejowa na odcinku Skawina – Kalwaria. W tym czasie, trasa należała do kolei austro-węgierskiej, jako część rozwoju sieci kolejowej Galicji. Obecnie jest to linia kolejowa Nr 97, która łączy Skawinę – Żywiec. Od samego początku na szlaku odbywał się ruch towarowy i pasażerski, z różnym nasileniem, w zależności od sytuacji gospodarczej i politycznej.
Stacja posiada jeden peron wyspowy z dwiema krawędziami. Początkowo peron był ziemny, a następnie utwardzony, częściowo z nawierzchnią z betonowych płytek chodnikowych. Na peronie były dwie wiaty przystankowe, które chroniły podróżnych tylko przed deszczem i śniegiem. Wiaty miały zadaszenie wykonane z blachy falistej. Konstrukcja stalowa, wsparta na dwóch filarach. Peron był oświetlony latarniami ulicznymi. Peron został wyremontowany w 2019 roku. Został podwyższony i otrzymał nowoczesną nawierzchnię i typową infrastukturę kolejową. Są cztery wiaty przystankowe, przeszklone z ławkami. Są także inne ławki, oświetlenie, kosze na śmieci, tablice informacyjne i gabloty. Na nawierzchni peronowej są płyty krawędziowe, o wymiarach 2 m x 1 m, szare, antypoślizgowe, z żółtą linią ostrzegawczą i z guzikami.
Na stacji są tory główne i tory stacyjne. Obecnie na stacji są cztery tory przelotowe. Na stacji są sygnalizatory świetlne. Nastawnia „Le” była w budynku dworca. W pobliżu dworca był budynek toalet. Były także magazyny. Budynek magazynowy jest nadal używany, tak jak i rampa załadunkowa. Drugi budynek, który pełnił funkcję składu opału, jest obecnie punktem skupu złomu. W 2020 roku, pomiędzy budynkiem dworca i budynkiem toalet postawiono kontener i budynek – centrum sterowania kolejowego. Stacja tak jak i linia kolejowa są zelektryfikowane prądem 3 kV DC.
Na stacji Leńcze nie było wieży wodnej, warsztatów kolejowych, tunelu dla podróżnych lub kładki nad torami. Według innych źródeł była wieża wodna, która już nie istnieje. W pobliżu stacji znajduje się sklep sieci DINO. We wschodniej głowicy stacji jest przejazd kolejowo-drogowy lokalnej drogi, który jest wyposażony w automatyczne zapory i sygnalizatory świetlne.
Budynek dworca jest typowym budynkiem austriackim, dwukondygnacyjny, z piwnicą, z dachem naczółkowym, pokryty dachówką. Od strony podjazdu (placu dworcowego) jest ryzalit. Budynek jest trójosiowy. W budynku była kasa biletowo-bagażowa, poczekalnia, nastawnia, telegraf i telefon, mieszkanie zawiadowcy. Obecnie (2026 rok) budynek jest w dobrym stanie. Poczekalnia jest nadal czynna, ale kasa biletowa jest nieczynna. Jako ciekawostka można podać, że poczekalnia i cały budynek jest ogrzewany przy pomocy piecy kaflowych.
Adres: Leńcze 171A, 34-142 Leńcze. Współrzędne geograficzne: 49.891N 19.730E. Elewacja 251 m. Stacja znajduje się na 14,638 km, LK Nr Skawina – Żywiec. Według klasyfikacji PKP stacja ma kategorię dworca lokalnego. Obecnie w ciągu doby stacja obsługuje do 200 pasażerów. Taka frekwencja trwa od 2017 roku. W dniu 12 listopada 2026 roku, odjechało 35 pociągów. Można było pojechać do stacji: Bielsko-Biała Główna, Kraków Główny, Rabka Zaryte, Sucha Beskidzka, Zakopane.
Opracował Karol Placha Hetman