Puławy 2026-07-22
Stacja kolejowa Puławy.
Miasto Puławy.
Miasto Puławy zostało założone z początkiem XVI wieku, dlatego jest stosunkowo młodym organizmem. Miasto najbardziej jest znane z fabryki chemicznej; Zakłady Azotowe Puławy SA oraz z pięknego pałacu Czartoryskich z przyległym parkiem. Miasto Puławy znajduje się w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie puławskim. Miasto leży w zachodniej części województwa lubelskiego w pobliżu granicy województwa mazowieckiego. Miasto jest na prawach miasta i gminy. Prawa miejskie zostały nadane w 1906 roku, czyli zaledwie 120 lat temu. Powierzchnia miasta wynosi 50,49 km kwadratowych. W 2021 roku, populacja miasta wynosiła 45 267 mieszkańców. W 2022 roku, populacja miasta wynosiła 44 504 mieszkańców. Tablice rejestracyjne pojazdów to LPU.
Puławy są położone w zachodniej części województwa lubelskiego, nad Wisłą, około 50 km na zachód od Lublina i około 15 km na południowy wschód od Kazimierza Dolnego. Elewacja miasta wynosi od 115 m do 170 m. Region fizyczno-geograficzny to jest zachodnia część Płaskowyżu Nałęczowskiego, na granicy z Małopolskiego Przełomu Wisły. Puławy leżą na styku dwóch odmiennych krain: szerokiej doliny Wisły, z piaszczystymi terenami zalewowymi oraz lessowej Wyżyny Lubelskiej z falistymi wzgórzami i wąwozami. To położenie sprawia, że miasto ma bardzo urozmaiconą rzeźbę terenu. Różnica wysokości między nabrzeżem Wisły, a najwyższymi punktami miasta przekracza 50 metrów. Rzeka Wisła od wieków wyznaczała rozwój Puław. Była ważnym szlakiem handlowym, a później również komunikacyjnym. Dziś w okolicy miasta znajduje się most drogowy oraz most kolejowy na linii kolejowej Nr 7 Warszawa – Lublin. W pobliżu Puław znajdują się: Kazimierz Dolny około 15 km, Nałęczów około 25 km, Janowiec po drugiej stronie Wisły, Lublin około 50 km. Puławy są położenie nad Wisłą oraz przy ważnych szlakach drogowych, co sprawiło, że Puławy rozwinęły się jako: ośrodek naukowy (Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa oraz inne instytuty rolnicze), duży ośrodek przemysłowy (Zakłady Azotowe), ważny węzeł drogowy i kolejowy. Dzięki położeniu na skraju Małopolskiego Przełomu Wisły, Puławy są także dobrym punktem wypadowym do zwiedzania Kazimierza Dolnego, Janowca i zachodniej części Wyżyny Lubelskiej. Puławy to największe miasto nad Wisłą, pomiędzy Krakowem i Warszawą. W granicach miasta wpada do Wisły rzeka Kurówka.
Puławy to jest ośrodek przemysłowy; przemysł chemiczny, budowlany, farmaceutyczny, spożywczy. Jest to ośrodek naukowy w którym jest 6 instytutów naukowo-badawczych. Jest szkolnictwo wyższe, ośrodek turystyczno-kulturalny. Jest to także pierwszy w Polsce ośrodek muzealnictwa, bo tu powstało pierwsze muzeum na Ziemiach Polskich, a zarazem najstarsze muzeum w Europie Środkowej. Na terenie miasta Puławy znajduje się podstrefa Specjalnej Strefy Ekonomicznej Starachowice, obejmująca obszar 106,7 hektara.
Puławy w XVI wieku, były wsią szlachecką, która poprzednio należała do Ziemi Sandomierskiej, a w tym czasie już do Ziemi Lubelskiej. W 1622 roku, wieś razem z folwarkiem była własnością rodu Opalińskich, a następnie była własnością rodu Lubomirskich. W okresie 1676-1679, Lubomirscy zbudowali tutaj swoją rezydencję. W 1731 roku, w wyniku zawartego małżeństwa, rezydencja stała się własnością rodu Czartoryskich, na ponad 100 lat. Był to okres złotego wieku dla Puław. Puławy stały się jednym z centrów życia kulturalnego i politycznego, narodu Polskiego. Miejscowość była nazywana Polskie Ateny. Okres rozbiorów Rzeczypospolitej przyniósł dla Puław zniszczenia. Za pomoc udzieloną Tadeuszowi Kościuszce, moskale okradli i zniszczyli pałac oraz sąsiednie wsie. W 1796 roku, odbudowę rozpoczęła księżna Izabela Czartoryska. Nie tylko odbudowała pałac, ale wzniosła szereg budowli w parku w stylu angielskim. W 1801 roku, księżna założyła pierwsze na Ziemi Polskie muzeum. Gromadziła tutaj pamiątki narodowe. W dniu 2 marca 1831 roku, rozegrała się zwycięska dla Powstania Listopadowego bitwa pod Puławami. Kiedy postanie listopadowe upadło, Czartoryscy zostali zmuszenie do emigracji, a majątek przejęli moskale. W 1842 roku, moskale zmienili nazwę miasta na Nową Aleksandrię, na część jednego ze swoich głupich carów. Otwierane tutaj placówki naukowe i szkoły był miejscem kultywowania Polskości, co wywoływało złość okupantów. Po powstaniu styczniowym, wszystkie tego typu ośrodki zostały zlikwidowane. W kwietniu 1905 roku, doszło do nieudanej próby powstania przeciwko moskalom. W 1906 roku, miejscowość otrzymała prawa miejskie. Podczas wielkiej wojny światowej, w 1915 roku, Puławy opuścili moskale. Ich miejsce zajęli austriacy, którzy opuścili Polskę jesienią 1918 roku. Wojna dokonała dużych zniszczeń w mieście.
W sierpniu 1920 roku, Marszałek Józef Piłsudski w Puławach przyjął defiladę Wojska Polskiego. Było to tuż przed „Cudem nad Wisłą”, kiedy Wojsko Polskie walczyło z najazdem państwa moskiewskiego. Po tej wojnie, w Puławach zaczął się rozwijać przemysł. Utworzono Państwowy Instytut Naukowy Gospodarstwa Wiejskiego, na miejscu dawnego Instytutu Rolniczego. Rozwijało się szkolnictwo i fundowano kolejne fabryki.
W dniu 1 września 1939 roku, germańcy rozpoczęli po raz drugi wojnę światową. Podczas wojny obronnej i okupacji, zginęła jedna trzecia populacji miasta. W 1944 roku, do Puław wkroczyli sowieci; 8. Gwardyjska Armia i 2. Armia Pancerna Armii Sowieckiej, które wspierały oddziały Armii Krajowej. Potem żołnierze Armii Krajowej byli aresztowani i mordowani. W dniu 24 kwietnia 1945 roku, zgrupowanie organizacji Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość, pod dowództwem Mariana Bernaciaka pseudonim „Orlik”, rozbiło miejscowy Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. W 1948 roku, komuniści całkowicie opanowali wszystkie instytucje państwowe i publiczne w Polsce. Tak samo było w Puławach.
Dalszą historię miasta zdominowała budowa Zakładów Azotowych. Budowę rozpoczęto w 1960 roku. Napłynęła licznie ludność, która znalazła zatrudnienie w wielkim zakładzie. Z małego miasteczka, Puławy stały się dużym miastem przemysłowym. Znacznie poszerzono granice miasta. Przyłączono pobliskie wsie gromady Gołąb, o powierzchni 976 hektarów. Budowane były osiedla mieszkaniowe, sklepy, szkoły, przedszkola i przychodnie lekarskie. W Puławach znajdują się liczne zabytki i wszystkie one znajdują się w kompleksie pałacowo-parkowym. Pałac Czartoryskich jest siedzibą Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego oraz jest tutaj muzeum. Park ma powierzchnie 30 hektarów.
W mieście rozwijały się instytuty badawcze. Powstały; Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy (PIWet-PIB) powołany w 1945 roku. Prowadzi badania w zakresie medycyny weterynaryjnej ze szczególnym uwzględnieniem diagnostyki i profilaktyki chorób zakaźnych, w tym chorób odzwierzęcych, oraz higieny i toksykologii żywności pochodzenia zwierzęcego. Od 2003 roku, Państwowy Instytut Badawczy. Następny to Ośrodek Diagnostyki i Zwalczania Zagrożeń Biologicznych Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii. Następny to Instytut Nowych Syntez Chemicznych, poprzednio Instytut Nawozów Sztucznych, który przeniesiony został z Tarnowa w 1968 roku. Swoimi badaniami wspomaga działanie przemysłu chemicznego, a także uruchomił działania w zakresie przetwarzania chmielu naekstrakt chmielowy. Następny to Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach, jako oddział Pszczelnictwa w Puławach. Następny to Oddział Zakładu Doświadczalnego „TechPAN” Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN, który funkcjonował w okresie 1973–1992. Następny to Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi (NIKiDW), Oddział w Puławach powołany rozrządzeniem Nr 76/2019 z dnia 17 października 2019 roku, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Także zakłady azotowe stały się ośrodkiem naukowym. W 2013 roku, została podpisana umowa między Uniwersytetem Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, a Zakładami Azotowymi, o utworzeniu jednostki uczelnianej wraz z organizacją kierunku Chemia Techniczna.
Część terenów inwestycyjnych w Puławach, które znajdują się w obrębie Zakładów Azotowych „Puławy” S.A. została włączona do Starachowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Zakłady Azotowe Puławy zostały uruchomione w 1966 roku, „Azoty” są największym zakładem przemysłowym znajdującym się w granicach miasta i największym producentem nawozów sztucznych w Polsce. W 70-latach XX wieku, zakład zatrudniał blisko 10 000 robotników. W 2019 roku, zakład zatrudniał blisko 5 000 pracowników i nadal jest największym pracodawcą w regionie. Ważnym pracodawcą są także zakłady Mostostal Puławy.
Kolej w Puławach.
W mieście funkcjonują przystanki i stacje kolejowe: Puławy, Puławy Azoty, Puławy Chemia, Puławy Miasto.
Linia kolejowa Nr 82 Bąkowiec – Puławy Azoty.
W Puławach znajduje się nieużywana, niezwykła, wojskowa linia kolejowa Nr 82. Linia kolejowa Nr 82 łączyła stację Bąkowiec ze stacją Puławy Azoty. Linia została wybudowana w 60-latach XX wieku, jako przedłużenie istniejącej linii do Wysokiego Koła, której początki sięgają 1915 roku. Budowa tej linii kolejowej była związana z zapewnieniem przeprawy przez rzekę Wisłę, na wypadek zburzenia kolejowego mostu na Wiśle w Dęblinie.
Przypomnijmy, że w 1963 roku, sowieci razem z Ludowym Wojskiem Polskim przeprowadzili ćwiczenia, których celem był sprawdzenie, jak szybko można przetransportować broń jądrową (atomową) z baz na terenie państwa moskiewskiego do Polskich jednostek, które miałyby ją użyć w wojnie przeciw Europie Zachodniej. W wyniku tych ćwiczeń, Moskwa zdecydowała o konieczności budowy trzech składów broni atomowej. Zbudowano je w ramach programu „Wisła”. Okazało się także, że w tym czasie, Polski system kolejowy był już nastawiony na transport na kierunku północ-południe. Czyli militarnie niekorzystny dla interesów Moskwy.
Idea budowy LK Nr 82 i przeprawy kolejowej przez Wisłę powstała w sowieckim sztabie w Moskwie. W 1975 roku, 12. Pułk Kolejowy z Tarnowskich Gór wykonał budowę dojazdów kolejowych do obu brzegów Wisły. Od linii PKP Bąkowiec – Wysokie Koło wyprowadzono bocznicę stacyjną ze stacji Wysokie Koło do zachodniego brzegu Wisły. Natomiast do wschodniego brzegu Wisły doprowadzono bocznicę od stacji kolejowej PKP Puławy Azoty. Przeprawę przez rzekę Wisła zmontowano dwa razy (prawdopodobnie). Po raz pierwszy w ramach operacji pod kryptonimem Wisła 75, a po raz drugi pod kryptonimem Wisła 85. Liczby oznaczają rok w którym przeprowadzono ćwiczenia. W 1975 roku, przeprawę pokonał eszelon z czołgami prowadzony przez lokomotywę parową Ty2-1089 z MD Dęblin. W 1986 roku, przejechał także eszelon z czołgami, ale z lokomotywą spalinową ST44 na czele i drugą lokomotywą ST44 na końcu składu. Przejazd poprzedziła próba przejazdu pociągu bez czołgów. Według różnych źródeł takie ćwiczenia odbyły się także w 1989 roku.
Elementy mostu pontonowego były magazynowane w kilku lokalizacjach. Między innymi przy przejeździe kolejowo-drogowym DW Nr 801 Puławy – Dęblin. Miejscowość Wólka Gołębska. Drugim miejscem składowania była stacja Gołąb. Miejsca składowania były ogrodzone. W 90-latach, elementy mostu zostały zabrane przez wojsko.
LK Nr 82 Bąkowiec – Puławy Azoty miała długość 24,635 km. Rozstaw szyn 1435 mm. Linia była jednotorowa, niezelektryfikowana. Prędkość maksymalna 20 km/h. Prędkość maksymalna na moście pontonowym 10 km/h. W pobliżu DW Nr 801, była zbudowana jedyna na linii mijanka. Większość linii została poprowadzona na nasypie. Oprócz mostu pontonowego zbudowano trzy stalowe mosty na małych rzekach. Zbudowano 12 przejazdów kolejowo-drogowych. W 90-latach XX wieku, przejazdy kolejowo-drogowe zostały zlikwidowano, a miejsca po szynach wypełniono asfaltem. Powoli likwidowane są tory i infrastruktura kolejowa. W dniu 14 października 2000 roku, na tej linii kręcono sceny do filmu Przedwiośnie.
Historia LK Nr 82. Otwarcie ruchu na linii Bąkowiec – Wysokie Koło nastąpiło w dniu 15 sierpnia 1916 roku, czyli w czasie wielkiej wojny światowej. Po 1918 roku, pociągi osobowe pojawiały się w rozkładach jazdy. W 50-latach, na szlaku kursowały cztery pary pociągów, a w roku likwidacji były dwie pary. Linia miała także powiązanie z linią kolejową do Kozienic. Tam kursowało sześć par pociągów osobowych. Pociągi osobowe woziły głównie pracowników do Dęblina (Remontowe Zakłady Wojskowe) oraz do Pionek (Fabryka Pronit). Nie było jeszcze dużej sieci autobusów PKS. Pierwsze ograniczenia w ruchu osobowym nastąpiły w 1969 roku, bo pasażerowie przesiadali się na autobusy PKS, które kursowały częściej. Zawieszenie ruchu pasażerskiego na LK Nr 82 nastąpiło w dniu 28 lutego 1970 roku. Pociągi towarowe przewoziły głównie płody rolne oraz cegłę z Sarnowa. Do samej cegielni kursowała kolej wąskotorowa. Do Elektrowni Kozienice dowożono węgiel ze Ślaska. Jednak po otwarciu kopalni węgla kamiennego Bogdanka, na Lubelszczyźnie, Kozienice stały się głównym odbiorcą węgla kamiennego. Ale transportowanego całkowicie z pominięciem LK Nr 82. Na tej linii ruch towarowy został zawieszony w 2000 roku. Odcinek Wysokie Koło – Puławy Azoty został zbudowany w 1974 roku. Odcinek został zamknięty w 1990 roku. Ewentualna odbudowa linii Nr 82 byłaby stosunkowo kosztowna. Oba przyczółki mostu zostały uszkodzone przez wody rzeki Wisła, zwłaszcza podczas powodzi w 1997 roku. Z ekonomicznego punktu widzenia inwestycja ta byłaby nieopłacalna. Budowa stałej przeprawy mostowej jednotorowej przez rzekę Wisła, obecnie (2026 rok) to koszt 180-300 milionów złotych.
Linia kolejowa Bąkowiec – Puławy Azoty miała stanowić ważny strategicznie szlak zapewniający alternatywną przeprawę przez Wisłę, ale głównie na potrzeby państwa moskiewskiego. Sytuacja uległa znacznej zmienia po zbudowaniu linii kolejowej LHS. Linię Nr 82 zaczęto traktować jako linię wojskową. Jest to linia, która w obecnej rzeczywistości praktycznie jest likwidowana. Już na mapach kolejowych z 1988 roku, linia nie była rysowana. Działki na których znajdowała się linia w całości należą do PKP PLK. Nie ma planów zbycia tych terenów. O ile znakomita większość trwale wyłączonych z ruchu linii kolejowych pozostaje pod zarządem PKP SA, wspomnianym odcinkiem zarządza inna spółka, która co do zasady odpowiada za linie czynne. Według PKP, ostatnie pociągi przejechały tym odcinkiem w 1985 roku, czyli minęło już 40-lat, od praktycznego zakończenia eksploatacji. Obecnie nie ma planów modernizacji i reaktywacji linii; jak podaje firma PKP. W trakcie istnienia przeprawy, pociągi wojskowe pokonały ja zaledwie kilkukrotnie.
Przebieg LK Nr 82. Bąkowiec stacja (0,00 km, elewacja 120 m) pozostałe linie kolejowe Nr 26, 76. Linia wychodzi ze stacji Bąkowiec w kierunku południowo-zachodnim i skręca na kierunek południowo-wschodni. Przecina DW Nr 738. Bąkowiec rozjazd (1,32 km, elewacja 118 m) LK Nr 578. Jest to łącznica od LK Nr 26. Dzięki temu jest bezkolizyjny wjazd na LK Nr 82 z obu kierunków LK Nr 26. Linia Nr 82 biegnie po południowo – zachodniej stronie DW Nr 738. Następnie linia przecina DW Nr 691. Linia mija stawy rybne. Następnie skręca na południe. Linia przekracza DW Nr 788. Sarnów koło Wysokiego Koła ładownia (6,34 km, elewacja 124 m). Następnie linia skręca na wschód. Linia przecina DW Nr 788. Linia przekracza ulicą Marii Konopnickiej. Wysokie Koło rozjazd (11,08 km, elewacja 125 m) LK Nr 82a. Linia łukiem omija miejscowość Wysokie Koło od strony północnej i przekracza DW Nr 738. Granica wojewódzka mazowieckie – lubelskie (14,07 km). Linia przekracza rzekę Klikawka i kieruje się na północ. Linia przekracza DW Nr 741 i biegnie wzdłuż tej drogi. Na około 100 m przed rozlewiskiem Wisły linia jest już nieprzejezdna. Rzeka Wisła. Po przekroczeniu Wisły linia przekracza DW Nr 801. Gołębiów (Wólka Głębska) mijanka (19,59 km, elewacja 123 m). Linia łukiem, prawie 180 stopni, zmienia kierunek z północnego na południowy. Puławy Azoty stacja (23,04 km, elewacja 123 m) LK Nr 7.
Kolejowy most pontonowy.
Kolejowy most pontonowy to tymczasowa przeprawa, w której tory kolejowe ułożone są na pływających pontonach lub barkach. Pontony i barki są zakotwiczone mocno w dnie rzeki. Mosty tego typu są budowane podczas działań zbrojnych. Są trudniejsze w utrzymaniu niż mosty zbudowane z drewna. Pontony lub barki ustawione są w jednej linii w poprzek rzeki. Na pontonach spoczywają stalowe lub drewniane belki poprzeczne. Na belkach układane są podkłady i szyny. Całość jest połączona i zakotwiczona linami i łańcuchami, aby przeprawa nie została zniesiona przez nurt rzeki. Mosty kolejowe tego typu budowano z myślą o małych prędkościach. Pociągi przejeżdżały zwykle z prędkością 5–10 km/h, z ograniczoną ilością wagonów i masą składu. Przy przejeździe pociągu most wyraźnie się ugina i kołysze na wodzie. Cały przejazd pociągu jest kontrolowany. Podczas drugiej wojny światowej zarówno armia germańska, jak i moskale, wykorzystywały takie przeprawy przez duże rzeki, między innymi; Wisłę, Odrę, Dniepr i Dunaj. W rejonie Tarnobrzega i Sandomierza w okresie 1944–1945, również wykonywano wojskowe przeprawy kolejowe przez Wisłę. Jednak źródła wskazują, że były to mosty drewniane na palach, a nie mosty pontonowe. Prawdopodobnie most pontonowy w okolicach Puław była jedynym mostem pontonowym w Polsce przez Wisłę.
W 2006 roku, GDDKiA (Główna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad) rozpoczęła budowę nowego mostu drogowego przez Wisłę, który stanowi autostradę Nr S12, a jednocześnie obwodnicy miasta Puławy. W dniu 12 lipca 2008 roku, most imieniem Jana Pawła II w Puławach został oddany do użytku. W 2018 roku, obwodnica została połączona z autostradą Nr S17. W samym mieście istnieje most przez Wisłę imieniem Prezydenta Ignacego Mościckiego, w ciągu DW Nr 874. Most ten został zbudowany w 1934 roku.
Stacja kolejowa Puławy.
Adres: Stacja kolejowa Puławy, ulica Kolejowa 1, 24-100 Puławy. Współrzędne geograficzne: 51.410 N, 22.010 E. Elewacja: 132 m. Jest to 126 km LK Nr 7.
Stacja kolejowa Puławy została otwarta 1877 roku, na linii kolejowej, która obecnie nosi oznaczenie Nr 7 Warszawa Wschodnia Osobowa – Dorohusk. Stacja znajduje się na 126 km szlaku. Stacja została zlokalizowana na wschód od centrum miasta, przy szosie wylotowej w kierunku Lublina. Obecnie jest to DW Nr 851, ulica Lubelska. Był tutaj przejazd kolejowo-drogowy, a obecnie jest tutaj wiadukt drogowy. Obecnie stacja jest w granicach miasta, od 17 listopada 1933 roku. Po zachodniej stronie znajduje się osiedle domów jednorodzinnych, po stronie wschodniej są pola uprawne, a po stronie północnej są zakłady pracy.
Na stacji znajdują się dwa perony i trzy krawędzie peronowe. Zatrzymują się tutaj tylko pociągi osobowe regionalne. W ciągu doby ze stacji korzysta do 50 pasażerów. W dniu 21 lipca 2026 roku, ze stacji odjechały 22 pociągi przewoźnika PolRegio. Można było pojechać do stacji; Chełm, Dęblin, Lublin Główny, Łuków, Terespol, Warszawa Zachodnia. Wszystkie pociągi zatrzymują się przy Peronie 2. Po ostatnim remoncie stacji odnowiono plac składowy i rampę załadunkową; czołową i boczną.
Budynek dworca zbudowany został w okresie 1876-1877 roku. Obecnie jest to budynek wyłączony z eksploatacji. W tym czasie stacja nosiła nazwę Nowa Aleksandria. Jest to typowy dworzec wznoszony przez Kolej Nadwiślańską; prosty, funkcjonalny i tani w budowie. Dworzec został wykonany z drewna i miał cechy charakterystyczne dla moskiewskiej architektury kolejowej końca XIX wieku: Budynek jest dwupiętrowy, wzniesiony na ceglanej podmurówce, przykryty dwuspadowym dachem o małym spadku, elewacje wykończono deskowaniem poziomym, okna stosunkowo liczne i duże. Wewnątrz mieściły się: kasa biletowa, poczekalnia, biuro zawiadowcy stacji, pomieszczenie telegraficzne, magazyn bagażowy, mieszkania dla pracowników kolei. Konstrukcyjnie był zbliżony do zachowanych drewnianych dworców Kolei Nadwiślańskiej, na przykład na stacjach; Gołąb i Minkowice. Drewniane dworce Kolei Nadwiślańskiej były budowane według kilku powtarzalnych projektów, dzięki czemu wiele z nich wyglądało bardzo podobnie.
Pociągi dalekobieżne zatrzymują się na stacji Puławy Miasto. W dniu 10 lipca 2026 roku, na tym przystanku zatrzymało się 76 pociągów osobowych. Można było pojechać do stacji; Bydgoszcz Główna, Chełm, Dęblin, Frankfurt/Oder, Gliwice, Gorzów Wielkopolski, Hrubieszów Miasto, Jagodin, Katowice, Kołobrzeg, Kraków Główny, Lublin Główny, Łuków, Piła Główna, Poznań Główny, Rava Ruskaia I, Rzeszów Główny, Szczecin Główny, Świnoujście, Terespol, Warszawa Zachodnia, Wrocław Główny, Zielona Góra Główna.
Opracował Karol Placha Hetman