Karczmiska 2026-07-08

Lokomotywa Spalinowa Wąskotorowa CWO Lyd2-02.

Lokomotywa oznaczona CWO Lyd2-02 to jest lokomotywa wąskotorowa typu FAUR L30H, o rozstawie toru 750 mm, która została wyprodukowana w 1980 roku, przez rumuńskie zakłady 23 Augusta (23 Sierpnia) w Bukareszcie. Skrót CWO oznacza Cukrownię Wydrzyska (Opole Lubelskie). Obecnie (2026 rok) lokomotywa jest odstawiona na stacji Nadwiślańskiej Kolei Wąskotorowej; Kramczyska. 

Lokomotywy Lyd2 typu FAUR L30H były produkowane w okresie 1973-1983. Lokomotywa ma układ osi typu C. Masa służbowa 24 000 kg. Długość 7,10 m. Szerokość 2,20 m. Wysokość 3,25 m. Rozstaw osi skrajnych 2,40 m. Średnica kół 0,80 m. Silnik spalinowy germański Maybach MB83B, o mocy 350 KM (257 kW). Przekładnia hydrauliczna. Pojemność zbiorników paliwa 530 litrów. Prędkość konstrukcyjna 25 km/h. Nacisk na oś 8 000 kg. 

Lokomotywy Lyd2 typu FAUR L30H były produkowane na tory o szerokościach; 600 mm, 750 mm, 760 mm, 785 mm, 1000 mm. Lokomotywy były produkowane głównie na eksport, a Polska była jednym z ważniejszych importerów. Lokomotywy były kupowane przez PKP, koleje przemysłowe oraz koleje leśne. Biuro w Bukareszcie opracowało tę konstrukcje na zlecenie RWPG, w ramach specjalizacji. Pierwszym odbiorcą była Egipt, który w tym czasie zbliżył się do krajów komunistycznych. Wyeksportowano do Egiptu 60 egzemplarzy. Głównym odbiorca stała się Polska, która w okresie 1977-1982, kupiła około 80 lokomotyw. Nieliczne lokomotywy zostały kupione przez; Czechosłowację, Albanię 3 egzemplarze oraz przez samą Rumunię 4 egzemplarze. 

Konstrukcja lokomotywy Lyd2. Pojazd ma układ osi typu C i przeniesienie napędu typu wiązarowego od ślepej osi. Pudło lokomotywy składa się z przedziału maszynowego oraz kabiny mechanika. Napęd stanowi silnik wysokoprężny MB83B, o mocy 350 KM (257 kW). Silnik wysokoprężny, czterosuwowy, sześciocylindrowy, rzędowy, o mocy 350 KM (257 kW) przy 1 500 obrotach na minutę, średnica cylindra 175 mm, skok tłoka 205 mm. Zastosowano przekładnię hydrauliczną typu TH5R-V6. Przekładnia samoczynnie reaguje na zmiany prędkości, w zależności od obciążenia. Z przekładni hydraulicznej napęd przenoszony jest na przekładnię główną i nawrotnik, sterowany elektro-pneumatycznie, z pulpitu sterującego. Następnie mamy ślepy wał, do którego są zamontowane wiązary, które przenoszą napęd na wszystkie trzy osie. Lokomotywa wyposażona jest w instalację sprężonego powietrza, z dwustopniową sprężarką tłokową do układu hamulcowego lokomotywy i wagonów oraz do sterowania pneumatycznego. Kabina ma dwa stanowiska sterujące, dla obu kierunków jazdy. Lokomotywę obsługuje jeden mechanik. Ewentualnie jest pomocnik maszynisty. 

W Polsce jeździło 75 lokomotyw Lyd2. Na PKP zostały oznaczone typem Lyd2. To samo oznaczenie zostało przyjęte na kolejach przemysłowych. Większość lokomotyw używana była na kolejach przemysłowych (rozstaw toru 750–785 mm, czasami 600 mm i 1000 mm). 24 egzemplarze eksploatowano na PKP; rozstaw toru 600 mm oraz na tor 750 mm. 7 lokomotyw eksploatowano na Bieszczadzkiej Kolejce Leśnej należącej do Lasów Państwowych, na torach 750 mm. Dla PKP bezpośrednio kupiono 15 lokomotyw na tor 600 mm oraz 2 lokomotywy na tor 750 mm. Pozostałe 7 egzemplarzy pozyskano z Polskich kolei przemysłowych. Z czasem była rotacja lokomotyw pomiędzy przemysłem, a PKP. PKP eksploatowało lokomotywy Lyd2 o numerach 51 – 71 dla szerokości toru 600 mm oraz trzy lokomotywy (Nr 101-103) dla toru 750 mm Po 1990 roku, około 30 lokomotyw zezłomowano. Lokomotywa L30H miała znacznie gorsze parametry techniczne i eksploatacyjne od już posiadanych lokomotyw L45H (Lxd2), a to wpłynęło na decyzję o sprzedaży lokomotyw przez PKP. Kilkanaście lokomotyw sprzedano za granicę; Czechy, UK (Walia), Karaiby i inne. Były przypadki zamiany rozstawu kół. Na przykład z 750 mm na 785 mm. W 2018 roku, czynnych było 11 lokomotyw. Obecnie (2025 rok) w Polsce lokomotywy tego typu eksploatowane są na Bieszczadzkiej Kolei Leśnej (750 mm), Żnińskiej Kolei Powiatowej (600 mm), Górnośląskich Kolejach Wąskotorowych (785 mm), ponadto L30H zachowano do celów muzealnych oraz do ewentualnego uruchomienia na kolejach: Wydrzyskiej (Nałęczowskiej, Nadwiślańskiej, 750 mm), Jędrzejowskiej (750 mm, nie ma silnika) i na Średzkiej Kolei Powiatowej (600 mm, do przekucia na 750 mm).

Ciekawostką jest fakt, że lokomotywy Lyd2 były najmocniejszymi lokomotywami na torach 600 mm. Drugą ciekawą informacją jest nazwa cukrowni. Oficjalnie była to Cukrownia Opole Lubelskie, jednak mieszkańcy gwarowo cukrownie nazywali Wydrzyska i to przez długie dziesięciolecia.

Lokomotywa CWO Lyd2-02, przystosowana do toru 750 mm. Wyprodukowana w 1980 roku. Numer seryjny 24 600. W 1980 roku, miała numer Lyd2-101 i w tym samym roku został numer zmieniony na CWO Lyd2-02. Lokomotywa pracowała na potrzeby cukrowni Opole Lubelskie, gdzie była notowana pod numerem CWN-2. Pracownicy nazywali lokomotywę „Kaczor Donald”, z uwagi na kaczy chód; wężykowanie z powodu przeniesienia napędu ciężkimi wiązarami. Obecnie (2026 rok) jest odstawiona. Lokomotywa zakończyła pracę w 2005 roku, po ostatniej kampanii cukrowniczej i zamknięciu cukrowni.

Opracował Karol Placha Hetman