Kępno 2026-04-21
Kępno Dworzec.
Adres; ulica Dworcowa 11, 63-600 Kępno, Polska. Współrzędne geograficzne; 51.291N 18.000E. Elewacja 172 m.
Kępno to węzeł kolejowy, krzyżują się tu linie kolejowe Nr 272 Poznań Główny – Kępno – Kluczbork, Nr 181 Herby Nowe – Oleśnica i Nr 307 Kępno – Namysłów (czasowo nieczynna). W mieście znajduje się czynny dworzec kolejowy, oraz zamknięty Kępno Zachodnie, leżący przy LK Nr 307.
Kępno to jest stacja węzłowa w Kępnie, w województwie wielkopolskim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca lokalnego. Stacja jest jedną z dwóch stacji kolejowych w Polsce, które są dwupoziomowe. Jedną stacją jest Kępno, a drugą Kostrzyn nad Odrą. Obie stacji powstały w okresie, kiedy Polska była pod zaborami i obie stacje były pod zaborem germańskim. Stacja kolejowa Kępno znajduje się w kierunku północnym od centrum miasta, w odległości 1 900 m.
W dniu 20 kwietnia 2026 roku, ze stacji odjechało 29 pociągów osobowych. Można było pojechać do stacji: Kluczbork, Konin, Kraków Główny, Łęka Opatowska, Ostrów Wielkopolski, Poznań Główny, Szczecin Główny, Zakopane. Obecnie na stacji są cztery perony i pięć krawędzi peronowych. Peron 1 znajduje się na dole przy budynku dworcowym, ma jedną krawędź i długość 200 m. Peron 2 jest wyspowy i ma długość 385 m. Jest tutaj zadaszenie od długości 30 m. Peron 3 i 4 są na górze i są to perony po remoncie, który wykonano w 2023 roku. Mają długość po 306 m. W 2023 roku, wykonano także remont schodów z Peronu 3 na Peron 1.
Budynek dworca należy do jednych z ciekawszych. Jest ładny z zewnątrz i w środku. Kasy biletowe są nieczynne. Nie funkcjonuje punkt gastronomiczny, ale w pobliżu znajduje się restauracja McDonald. W budynku są poczekalnie i toalety. Toaleta jest płatna na automat wrzutowy. Nad bezpieczeństwem podróżnych i mienia czuwają pracownicy SOK. Pracownicy tej służby mają w budynku pomieszczenia służbowe i socjalne. Przemieszczanie się pomiędzy dolnym i górnym poziomem zapewnia ładna klatka schodowa. Na zewnątrz są również schody, ale także są windy dla pasażerów na wózkach, z małymi dziećmi lub dużym bagażem. Przed budynkiem dworca przechodzi ulica Dworcowa, która pokonuje LK Nr 272 wąskim ceglanym wiaduktem pod torami, z jednym pasem ruchu w obie strony. Przy ulicy, od strony południowej jest parking dla samochodów osobowych.
Linia kolejowa do Kępna została doprowadzona razem z projektem budowy linii kolejowej Wrocław – Warszawa, czyli kolejnej linii przyjaźni germańców i moskali. Germańcy zbudowali odcinek Oleśnica – Podzamcze (Wieruszów). Z drugiej strony, moskale nie zbudowali linii z Wielunia do Warszawy. Germańcy swój odcinek zbudowali w 1872 roku. Natomiast w 1875 roku, uruchomiono linie kolejową Kluczbork – Poznań. Obie linii skrzyżowały się pod kątem prostym (jedna dołem, druga górą) w centrum stacji. Pierwszy dworzec na stacji w Kępnie był drewniany. W 1890 roku, podjęto decyzję o budowie nowego dworca murowanego. Dworzec zaprojektowano jako budynek dwuskrzydłowy i dwupoziomowy. Każde skrzydło jest ustawione równolegle do jednej z linii kolejowej. Praktycznie każda z fasad budynku jest reprezentacyjna. W dniu 2 października 1911 roku, otwarto linię Kępno – Rychtal, o długości 28 kilometrów. Już w czasach odrodzonej Rzeczypospolitej (1926 rok) zbudowano linię kolejową Herby – Podzamcze. Budowa tej linii kolejowej była efektem wojny celnej Polski z germańcami. Dzięki szlakowi kolejowemu Herby – Wieluń – Wieruszów – Kępno – Ostrów Wielkopolski wagony z węglem kamiennym ze Śląska omijały tereny germańców.
We wrześniu 1912 roku, na stacji Kępno zbudowano wachlarzową lokomotywownię, która funkcjonowała do 1992 roku, a w 1995 roku, obiekt został rozebrany. Lokomotywownia miała trzy stanowiska i przybudówkę. Była obrotnica lokomotyw. Na stacji była także noclegownia, a obecnie (2026 roku) jest to budynek mieszkalny. W 2021 roku, została wyremontowana nastawnia dysponująca, stająca przy przejeździe kolejowym w ciągu ulic Solidarności i Poznańskiej.
Lokomotywa Parowa KTk48-130 przez 61 lat była związana ze stacją Kępno. W 1992 roku, lokomotywa została skreślona ze stanu. Lokomotywa stanęła jako pomnik techniki na stacji Kępno. W 2017 roku, lokomotywa została przetransportowano do Poznania, wyremontowana jako pomnik i w 2018 roku, została ustawiona w Parku Rataje w Poznaniu, gdzie stanowi element zabytkowy obok wagonu restauracyjnego.
W 60-latach XX wieku, planowano rozbudowę stacji i budynku dworcowego. Planowano; Wydłużenie zachodniego skrzydła w kierunku zachodnim. Przebudowę pomieszczeń. Zmianę otworów okiennych. Otynkowanie całego budynku. Planów nie zrealizowano.
W okresie 2012-2013, przeprowadzono remont generalny dworca, w ramach którego odnowiono ceglaną elewację oraz wnętrza. Obiekt został przystosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych. W 2022 roku, wyremontowano górne peron stacji.
Budynek dworca kolejowego w Kępno jest jednym z ciekawszych architektonicznie obiektów kolejowych w Polsce, zarówno pod względem bryły, jak i detali. Został zbudowany w okresie 1890-1894. Reprezentuje tak zwaną architekturę ceglaną (rundbogenstil). Do budowy użyto czerwonej cegły ceramicznej, którą nie otynkowano. Stylem nie nawiązuje do żadnej epoki. Budynek miał być przede wszystkim funkcjonalny.
Budynek dworca kolejowego w Kępnie zbudowany jest na planie litery „L”. Długość elewacji północnej wynosi 37 m, a elewacja wschodnia ma długość 27 m. Budynek jest dwukondygnacyjny, częściowo podpiwniczony i z użytkowym poddaszem, gdzie prostokątne okna zostały umieszczone w ścianie kolankowej. Od strony podjazdu znajduje się front budynku, z narożnym wejściem głównym. Główne wejście umieszczono w narożnym ryzalicie i prowadzą do niego schody. W samej górze umieszczony jest rozeta w której dawniej był okrągły zegar. Drzwi są dwuskrzydłowe. Łącznie do budynku prowadzi aż 8 wejść. Większość są to wejścia służbowe. Front budynku ma 12 osi. Interesujące jest także wejście w zachodniej części frontu. Wejście zostało umieszczone w elemencie, który przypomina basztę; półokrągła, z wąskimi oknami. Okna dolne są duże i zakończone pełnymi łukami. Górne okna są mniejsze, ale takie same pod względem wzoru. Na ścianach są elementy dekoracyjne; gzymsy, pilastry, obwódki wokół okien. Na elewacji budynku umieszczono czarny podświetlany napis „Dworzec Kolejowy”. Na ścianach budynku umieszczono także oświetlenie podkreślające urodę budowli.
Ściana zachodnia ma dwa wejścia i dwa okna, po jednym na pietrze i poddaszu. Ściana południowa ma na parterze dwa okna i jedno wejście. Na pietrze jest aż pięć dużych okien. Elewacja wschodnia przylega do Peronu 3. Jest tutaj siedem dużych okien, jedno wejście, oraz narożna wieża. Trzy okna umieszczono w ryzalicie. Nad oknami umieszczono czarny napis podświetlany „Kępno”. Powyżej jest rozeta, gdzie początkowo był umieszczony zegar. Na ścianie są gzymsy, pilastry i obwódki okien. Jest także oświetlenie podkreślające urodę budowli. Narożna wieża znajduje się od strony Peronu 1 i Perony 3. W wieży umieszczono windę. Wieża jest ośmioboczna, posiada wąskie okna i gzymsy. Dawniej do wieży była dobudowana mniejsza wieża, która już nie istnieje.
Ściana północna ma 12 osi. Są dwa wejścia od strony Peronu 1, a także jest zejście do pomieszczeń piwnicznych. W ścianie są dwa ryzality. Na głównym ryzalicie, który jest dwuosiowy umieszczono czarny podświetlany napis „Kępno”. Jest także oświetlenie podkreślające urodę budowli. Tak jak na innych ścianach są gzymsy, pilastry i obramowania okien. W narożu budynku wisi dwustronny zegar z białymi cyferblatami. Wszystkie okna i drzwi są w kolorze brązowym. Główne drzwi wejściowe są otwierane automatycznie.
Dach jest zasadniczo dwuspadowy, o niewielkim spadku, pokryty szarą blachą. Są także elementy krycia dachu na wzór jaskółek. W zachodniej części dachu jest kilka kominów i ciągów wentylacyjnych. Krawędzie dachu są zakończone rynnami i rurami spustowymi do kanalizacji burzowej.
Centralnym miejscem we wnętrzu jest sześciokątny hol z kasami na połączeniu obu skrzydeł. Kasy są nieczynne, bo zamontowano automat biletowy Kolei Wielkopolskich. Na środku holu znajdują się żeliwne filary podtrzymujący strop. W drugiej połowie XIX wieku, żeliwne konstrukcje były bardzo popularne i modne. Wysokość dolnej kondygnacji została dostosowana do różnicy wysokości pomiędzy torami górnymi, a torami dolnymi. W wnętrzu jest reprezentacyjna klatka schodowa, która z holu prowadzi na górę. Schody są betonowe, balustrady metalowe, spoczynki i korytarze wyłożono terakotą. Ściany są otynkowane i pomalowane na różne kolory. Dzięki temu powstała bardzo reprezentacyjna klatka schodowa. Przejścia pomiędzy pomieszczeniami są zwieńczone łukami.
Początkowo we wnętrzu budynku były kasy biletowo-bagażowe, poczekalnie-restauracje, pomieszczenia służbowe, centrala telefoniczna i telegraf. Później była także poczta. Były mieszkania, dla zawiadowcy oraz prawdopodobnie restauratora. Obecnie 2026 roku, w budynku jest poczekalnia, biletomat, automat do sprzedaży napojów, toalety na automat wrzutowy monet oraz pomieszczenia pracowników SOK.
Opracował Karol Placha Hetman