Jarocin 2026-04-04

Jarocin to jest miasto w środkowo-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim. Miasto jest siedzibą powiatu jarocińskiego i gminy Jarocin. W 2021 roku, populacja miasta wynosiła 26 410 mieszkańców, a w 2025 roku, 26 253 mieszkańców. Powierzchnia miasta wynosi 22 km kwadratowe. Tablice rejestracyjne pojazdów to PJA. Miasto położone jest na obszarze Niziny Wielkopolskiej, w terenie głównie równinnym, sprzyjającym rolnictwu. Jarocin leży na Nizinie Południowowielkopolskiej, na Wysoczyźnie Kaliskiej. W pobliżu przepływają niewielkie cieki wodne, które należą do dorzecza Warty. Z Jarocina są następujące odległości do; Ostrów Wielkopolski 47 km, Kalisz 50 km, Leszno 69 km, Poznań 70 km, Wrocław 110 km, Warszawa 262 km.

Miasto prawo lokacji otrzymało około 1283 roku. Miasto ma długą historię sięgającą średniowiecza i zachowany układ urbanistyczny z rynkiem. Rozwój Jarocina przyspieszył w XIX wieku, dzięki budowie kolei, rozwojowi rzemiosła i handlu. Miasto pełniło funkcję lokalnego centrum administracyjnego, edukacyjnego i usługowego dla okolicznych miejscowości. Dziś Jarocin łączy spokojny, regionalny charakter z dobrze rozwiniętą infrastrukturą i dogodnym położeniem komunikacyjnym. 

Patronem miasta Jarocin jest święty Marcin. Fakt ten został potwierdzony przez Radę Miejską w Jarocinie w dniu 1 marca 1996 roku, oraz księdza Biskupa Kaliskiego Stanisława Napierałę w dniu 12 stycznia 1997 roku. W dniu 11 listopada 2005 roku, w holu jarocińskiego ratusza odsłonięty został witraż z wizerunkiem świętego Marcina. Dni Patrona Miasta obchodzone są 11 listopada oraz w najbliższy weekend towarzyszący tej dacie. Tradycją wpisaną w obchody Dni Patrona Miasta jest przejazd świętego Marcina na koniu na Rynku w Jarocinie.

Historia

Na te tereny ludy wędrowne przychodziły już przed 4500 rokiem przed nasza erą. Osiadły tryb życia zaczęły tutaj prowadzić ludy kultury łużyckiej, a następnie kultury przeworskiej i wpływów cesarstwa rzymskiego. Osada powstała w XIII wieku. Pierwsza niepewna wzmianka pisana pochodzi z 1257 roku. Pewna jest data 1283 roku, która widnieje w dokumencie Przemysła II. Nazwa Jarocin pochodzi od nazwy osobowej Jarota z dodanym przyrostkiem -in. Już pod koniec XIII wieku, miasto miało prawo do 8 jarmarków w ciągu roku. Jarocin był miastem szlacheckim, złożonym z kilku części, a każda część była w posiadaniu innego rodu. Miasto nawiedzały pożary i zarazy, ale zawsze miasto się odnawiało. Miasto popadło w ruinę podczas najazdu szwedów i kolejnych wojen. Pod koniec XVIII wieku, Jarocin należał do rodu Radolińskich.

Do II rozbioru Polski (1793 rok) Jarocin leżał w województwie kaliskim, a od 1793 roku, Jarocin był w zaborze pruskim. Ponieważ Jarocin był przez długi okres pod okupacją germańców (zabór pruski), dlatego trwała tutaj germanizacji. Germańcy zmienili nazwę Jarocin na Kesselberg, a następnie Jarotschin. 

W 1871 roku, populacja miasta wynosiła 2 210 mieszkańców. 3/4 mieszkańców było Polakami i Katolikami. W mieście było 204 domów mieszkalnych. Z początkiem XIX wieku, w mieście funkcjonował; komisariat policji, urząd poborowy rekruta, urząd pruskiego komisarza obwodowego, kościół katolicki, szkoła elementarna, urząd pocztowy z telegrafem, stacja pocztowa dla obsługi dyliżansów. Mieszkańcy byli głównie rolnikami. Byli także młynarze i inni rzemieślnicy. Były dwie gorzelnie i browar. W drugiej połowie XIX wieku, w mieście odbywały się cztery jarmarki rocznie. W 1887 roku, Jarocin stał się siedzibą nowo utworzonego powiatu.

W drugiej połowie XIX wieku, przez Jarocin poprowadzono dwie linie kolejowe. Pierwszą była kolej żelazna poznańsko-kluczborska, a drugą oleśnicko-gnieźnieńską. Miasto zyskało połączenie kolejowe z innymi wielkopolskimi miastami, co wpłynęło na rozwój gospodarczy. Pod koniec XIX wieku, populacja miasta wynosiła 6 250 mieszkańców.

W 1914 roku, germańcy rozpoczęli wielką wojnę światową, którą ostatecznie przegrali. W dodatku stracili dużo terytorium na rzecz odrodzonej Rzeczypospolitej. W dniu 27 grudnia 1918 roku, wybuchło powstanie wielkopolskie. Powstańcy opanowali punkty strategiczne miasta: pocztę i dworzec kolejowy, uniemożliwiając ewentualne transporty wojsk germańskich. Jarocin został ostatecznie przejęty przez Wojsko Polskie w dniu 1 stycznia 1919 roku. 

W dniu 1 września 1939 roku, germańcy rozpoczęli drugą wojnę światową. Germańcy przekształcili Wielkopolskę w nowy land; Kraj Warty. W ramach akcji kolonizacyjnej Heim ins Reich, ludność Polska została wysiedlona do generalnej gubernii, a sprowadzono tutaj ludność germańską. W styczniu 1945 roku, Jarocin został zajęty przez sowietów. Do miasta weszła 33. armii 1. Frontu Białoruskiego. W walkach o miasto zginęło 56 moskali, zdecydowanie za mało. I rozpoczęła się kolejna moskiewska okupacja. 

Przed 1975 rokiem i od 1999 roku, Jarocin to jest siedziba powiatu jarocińskiego. W okresie 1975–1998, Jarocin administracyjnie należał do województwa kaliskiego. Po drugiej wojnie światowej nastąpił rozwój gospodarczy Jarocina. W 1977 roku, wybudowano nową fabrykę Jarocińskich Fabryk Mebli. W 1978 roku, oddano do użytku nową ulicę Wojska Polskiego, która usprawniła komunikację tranzytową przez miasto. W 1982 roku, fundowano fabrykę; Jarocińska Fabryka Obrabiarek „Ponar-Jafo”. W 2017 roku, zlikwidowano Jarocińską Fabrykę Mebli. W dniu 1 stycznia 2018 roku, obszar Jarocina zwiększył się o 44,33 ha, przez włączenie do dotychczasowego obszaru miasta części obszarów zewnętrznych.

Miasto Jarocin ma kilka cennych zabytków: Kościół pod wezwaniem świętego Marcina z 1610 roku. Ratusz wzniesiony w okresie 1799–1804, obecnie siedziba władz i Muzeum Regionalnego. Zespół pałacowo-parkowy: Pałac Radolińskich, neogotycki (1836–1850). Skarbczyk w parku pałacowym to jest pozostałość średniowiecznego zamku, odbudowany przed 1894 roku, a obecnie siedziba Muzeum Regionalnego. Ruiny gotyckiego kościoła pod wezwaniem świętego Ducha z 1516 roku, a od 1856 roku, w ruinie. Hotel Polonia, który powstał w XIX wieku, jako reprezentacyjny obiekt, a od 2007 roku, mieści się w nim bank PKO BP. Spichlerz z początku XIX wieku. Gmach poczty z początku XX wieku. Miejska wieża wodna z 1903 roku. Gmach Banku Spółdzielczego z około 1870 roku. Budynek urzędu miasta z 1892 roku.

Przez miasto przebiegają drogi krajowe; Nr 11 Kołobrzeg – Piła – Poznań – Jarocin – Ostrów Wielkopolski – Lubliniec – Bytom. Nr S11 (2017 rok) Obwodnica miasta: Wolica Pusta – Jarocin – Witaszyczki. Nr 12 Łęknica – Leszno – Jarocin – Kalisz – Radom – Dorohusk. Nr 15 Ostróda – Toruń – Gniezno – Jarocin – Trzebnica. Droga wojewódzka Nr 443 Jarocin – Gizałki – Rychwał – Tuliszków. W okresie 2018–2023, w Jarocinie wybudowano 39 067 m dróg oraz 8 900 m ścieżek rowerowych.

Gospodarka w Jarocinie podnosi się bardzo wolno. Rządy postkomunistów, masonów i folksdojczów dążą do likwidacji Rzeczypospolitej i całkowitej podległości pod germańców. Obecnie Jarocin należy do okręgu Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Miasto posiada około 50 hektarów wolnych terenów inwestycyjnych. Powołano do istnienia spółki komunalne, które zajęły się; gospodarką wodno-ściekową, gospodarowaniem odpadami komunalnymi oraz budownictwem komunalnym. Większość zakładów przemysłowych mieści się w zachodniej części miasta, zamkniętej ulicami Aleja Niepodległości i Powstańców Wielkopolskich. Do najważniejszych firm w Jarocinie należą: RBB Stal, które prowadzi stalowe centrum serwisowe oraz zakład zajmujący się kompleksową obróbką stali. Firma P11 Group; Producent reklam indoor & outdoor. Firma Hydro Marko, która zajmuje się kompleksową realizacją inwestycji w zakresie budownictwa obiektów gospodarki wodno-ściekowej oraz przemysłowych. Firma Drobud – Przedsiębiorstwo robót drogowych. Firma Biernacki – Zakład Przemysłu Mięsnego. Firma Etos – producent produktów paszowych. Firma GOPOL Sp. z o.o. – producent profesjonalnych narzędzi do mechanicznej obróbki drewna. Zakłady Drobiarskie Farmio Sp. z o.o. Firma Martin Bauer Polska Sp. z o.o. – producent ziół i herbat. Trwa budowa nowych mieszkań, aby nie doprowadzić do emigracji mieszkańców. Od 2018 roku, miasto przeprowadzało rewitalizację miejskiej zieleni, parków i skwerów miejskich. 

16 Jarociński Batalion Remontu Lotnisk, imieniem generała brygady Stanisława Taczka. Obecnie jest to samodzielna jednostka logistyczna Sił Powietrznych, jako JW 3918. Historia jednostki sięga kwietnia 1945 roku, kiedy w Dęblinie sformowano 1 Samodzielny Inżynieryjno-Lotniskowy Batalion. W sierpniu 1946 roku, jednostka została przeniesiona do Łodzi. Kolejne dyslokacje; Oksywie, Elbląg, Grudziądz i w 1957 roku, ostatecznie do Jarocina. 

Historia kolei w Jarocin.

Adres PKP Jarocin – ul. Dworcowa 2, 63-200 Jarocin. Współrzędne geograficzne; 51.968 N, 17.494 E. Elewacja 125 m.

Historia kolei w Jarocinie rozpoczęła się w 1875 roku, kiedy uruchomiono linię kolejową Oleśnica – Gniezno. Było to stosunkowo późno w porównaniu do innych regionów obecnej Rzeczypospolitej. Linia była zbudowana w ramach kolei Dolnego Śląska. W dniu 30 czerwca 1875 roku, oddano do eksploatacji odcinek Oleśnica – Jarocin – Gniezno (OGnE). W dniu 1 października 1875 roku, uruchomiono linię w ramach Towarzystwa Poznańsko-Kluczborskiej Kolei Żelaznej; Poznań – Jarocin – Kluczbork. W ten sposób Jarocin stał się stacją węzłową. Powstały jeszcze linie kolejowe; Jarocin – Gostyń – Leszno, a także Mieszków – Śrem – Czempiń. 

Historia powstania jarocińskiego węzła zaczeła się dniu 7 października 1872 roku, wraz z wydaniem dla Towarzystwa Poznańsko-Kluczborskiej Kolei Żelaznej z siedzibą dyrekcji w Poznaniu, koncesji na budowę kolei Kluczborsko-Poznańskiej. Projekty powstawały już od 1867 roku. Niemal w tym samym czasie powstał projekt innej linii kolejowej przebiegającej także Ziemię Jarocina, która miała połączyć szlakiem stacje Oleśnica – Gniezno, na kierunku północ – południe. Plany tej linii powstały w okresie 1870-1871. Szlak ten miał znaczenie strategiczne, bo przebiegał wzdłuż granicy z zaborem moskiewskim, ale miał także wpłynąć na rozwój gospodarczy. Budowę kolei sfinansowało Towarzystwo Kolei Oleśnicko-Gnieźnieńskiej z siedzibą w Oleśnicy, któremu 17 czerwca 1872 roku, król pruski Wilhelm I wydał akt koncesyjny na budowę i eksploatację linii Oleśnica – Gniezno. W dniu 16 kwietnia 1871 roku, budowę linii Oleśnica – Gniezno rozpoczęło Przedsiębiorstwu Budowy Kolei F. Plessner i Sp. Spółka Komandytowa. Linia miała być zbudowana w ciągu trzech lat. Ale brak płynnego finansowania wydłużyła jej realizację. Sytuację poprawiły kontrybucje wypłacone przez pokonaną Francję. 

Nie ulegało wątpliwości, że obie linie kolejowe muszą się skrzyżować. Pod uwagę brano miejscowości; Pleszew, Koźmin lub Jarocin. Ostatecznie w marcu 1873 roku, germańcy zdecydowali, że węzłem kolejowym będzie Jarocin. W dniu 30 czerwca 1875 roku, zaczęły kursować pociągi między Oleśnicą a Gnieznem, a od dnia 10 grudnia 1875 roku, między Poznaniem a Kluczborkiem.

Stację kolejową w Jarocinie zlokalizowano na gruntach majątku Bogusław, które należały do hrabiego Władysława Radolińskiego, właściciela Jarocina. Przez miasto najpierw zaczęły kursować pociągi z Oleśnicy do Gniezna, a następnie z Poznania do Kluczborka. Każda linia była obsługiwana przez innego zarządcę. Dlatego jadąc na trasie Kluczbork – Jarocin – Gniezno, pasażer musiał w Jarocinie się przesiąść. 

Początkowo na trasie Poznań – Kluczbork kursowały trzy pary pociągów. Dwa osobowe i jeden towarowy. W rzeczywistości pociągi osobowe miały w swoim składzie wagony towarowe. Dla pasażerów były cztery klasy wagonów. Postój pociągu osobowego na stacji w Jarocinie trwał osiem minut. Pociąg trasę Jarocin – Poznań pokonywał w czasie 1 godziny i 55 minut, a odległość wynosi 70 km. Na szlaku Oleśnica – Gniezno początkowo kursowały dwie pary pociągów. Podróż z Jarocina do Gniezna trwała 1 godzinę i 50 minut, a odległość wynosi 69 km.

Rozwój kolei przyczynił się do ożywienia gospodarczego. Kolej ułatwiła transport towarów, głównie płodów rolnych oraz zwiększył znaczenie miasta w regionie. Powstała infrastruktura kolejowa: dworzec, bocznice, magazyny, plac składowy i zaplecze techniczne. 

W 1888 roku, uruchomiono linię kolejową Jarocin – Leszno, a w 1906 roku, Jarocin – Śrem. Od dnia 1 października 1888 roku, z Jarocina można było pojechać do Leszna, a od dnia 1 października 1906 roku, do Śremu. Obydwie linie wybudowane zostały z funduszy państwowych. W 1906 roku, przystąpiono do budowy drugiego toru na odcinku Jarocin – Gniezno. 

Ale było to już po nacjonalizacji pruskiej kolei. Proces nacjonalizacji kolei w państwie germańskim nie odbył się w jednym roku, lecz etapami. Najważniejszy był okres 1879–1884. Wtedy państwo pruskie wykupiło większość prywatnych linii kolejowych. Dla pasażerów było to korzystne, bo kupowano bilet od stacji początkowej do stacji docelowej. W 1879 roku, ukazała się ustawa o upaństwowieniu dotychczas prywatnych linii kolejowych. I tak w 1884 roku, władze państwowe wykupiły kolej Poznańsko-Kluczborską, a w 1886 roku, kolej Oleśnicko-Gnieźnieńską. Po upaństwowieniu kolei nastąpiła reorganizacja administracji i powstały urzędy: ruchu, taryf, taboru, szlaków i warsztatów. Poszczególne urzędy wysyłały raporty do dyrekcji i na ich podstawie wydawano polecenia i finansowano zadania. Następne linie kolejowe zbudowane zostały z funduszy państwowych. 

Wraz z rozbudową węzła kolejowego przybywało także budynków mieszkalnych dla rosnącej grupy społecznej; kolejarzy. Ich służbowe domy powstawały przy ulicach; Moniuszki, Sienkiewicza oraz Nowej. W innych częściach miasta, na przykład przy ulicy Chrobrego i przyległe, zaczęto wznosić osiedla domów jednorodzinnych. W okresie międzywojennym domy dla kolejarzy budowano także przy torach kolejowych w pobliżu cmentarza. 

W okresie 1888-1889, wybudowano parowozownię z warsztatami naprawy parowozów i wagonów. Pod koniec XIX wieku, wybudowano elektrownię kolejową, która zasilała cały węzeł kolejowy, a przede wszystkim budynek dworca kolejowego. Na stacji nie było instalacji gazowej do oświetlania. Dworzec w Jarocinie, jako pierwszy w Księstwie Poznańskim posiadał oświetlenie elektryczne. W 1903 roku, uruchomiono wodociągi kolejowe z własnym ujęciem wody, które wykorzystywały maszynę parową. Sieć kanalizacyjna powstała kilka lat później. Z inicjatywy Polskiego lekarza doktora Józefa Niklewskiego została otwarta kolejowa przychodnia zdrowia. Nastąpiła modernizacja stacji. Budowle drewniane zastępowano murowanymi i większymi.

W 2010 roku, na równi stacyjnej, od strony wschodniej był jeden peron i jedna krawędź peronowa. Po stronie zachodniej były dwa perony i trzy krawędzie peronowe. Wieża wodna, ceglana, stała w północnej części stacji. Wieża była tak samo wysoka jak budynek dworca. Około 1910 roku, zbudowano dwa tunele pasażerskie; jeden dla strony wschodniej, drugi dla strony zachodniej. Około 1915 roku, w południowej części stacji zbudowano drugą wieżę wodną, okragłą.

Z początkiem XX wieku, stacja Jarocin pełniła ważną rolę, obsługując zarówno ruch pasażerski, jak i towarowy. Obsługa kolei wymagała wyspecjalizowanych pracowników, dużej rodziny kolejarzy. Stanowili oni bardzo ważną i liczną społeczność miasta. W 1932 roku, na stacji kolejowej w Jarocinie zatrudnionych było 215 kolejarzy. Byli pracownicy administracji, funkcjonariusze, kasjerzy, mechanicy (maszyniści), nastawniczy, rewidenci, dróżnicy, pracownicy lokomotywowni, robotnicy frachtowi. Razem z rodzinami, było około 2 000 osób, a cały Jarocin miał populację 8 000 mieszkańców. 

Przy stacji kolejowej powstały kolejne budynki przeznaczone do kierowania, obsługi przewozu osób i towarów, a także obiekty inżynieryjne z całą infrastrukturą kolejową. Była wieża wodna ze stacją pomp. Zasieki dla węgla i miejsca obsługi lokomotyw parowych. Najważniejszym obiektem stacji był lokomotywownia, częściej nazywana w Wielkopolsce, parowozownia, a w innych rejonach Polski używano nazwy szopa. We Francji używano nazwy „Depo”. Ten obiekt nie służył jako garaż do przechowywania lokomotyw, tylko do ich obsługi i napraw. 

W nocy z 8/9 listopada 1918 roku, w koszarach w Jarocinie wybuchła rewolucja i powstała pierwsza w zaborze germańskim Polska Rada Żołnierska. Polscy żołnierze zajęli koszary, urząd pocztowy, więzienie i stację kolejową. W dniu 29 listopada 1918 roku, w Jarocinie zaczęła działać filia Związku Kolejarzy Polskich w Poznaniu. Później powstało dużo więcej Polskich stowarzyszeń i organizacji związanych z PKP. W dniu 27 grudnia 1918 roku, na terenie węzła kolejowego w Jarocinie było; 40 lokomotyw, 600 wagonów osobowych i towarowych. Cała infrastruktura kolejowa była sprawna. Był zgromadzony znaczny zapas węgla kamiennego. Germańców wysłano na zachód. W dniu 25 października 1919 roku, w Jarocinie, na terenie dworca przebywał Naczelnik Państwa Józef Piłsudski, który jechał do Poznania na uroczystości przejęcia władzy cywilnej i wojskowej na wyzwolonych obszarach Wielkopolski. Na stacji, Naczelnika przywitały Polskie władze regionalne. Zachowały się zdjęcia z tego wydarzenia.

W 1920 roku, nowa firma PKP, zmieniła organizację funkcjonowania, pod potrzeby Polskiej gospodarki. Głównym zadaniem stacji Jarocin stało się formowanie pociągów osobowych dalekobieżnych. Lokomotywy i wagony osobowe zostały wpisane na stan Lokomotywowni Jarocin. Na stanie był pociąg ratunkowy, który wysyłano na szlaki: Jarocin – Środa, Jarocin – Września, Jarocin – Pleszew, Jarocin – Krotoszyn, Jarocin – Piaski, Piaski – Koźmin, Mieszków – Czempiń.

Liczna społeczność kolejarzy spowodowała rozwój życia kulturalnego. W 1920 roku, powołano do funkcjonowania chór kolejowy pod nazwą „Lutnia”. Z czasem powstała amatorska grupa teatralna, która demonstrowała muzyczne inscenizację, a także operetki. Organizowano wieczory towarzyskie i zabawy taneczne. W 1925 roku, założono orkiestrę kolejową. 

W 1934 roku, kolejarze założyli stowarzyszenie pomocy o nazwie „Rodzina Kolejowa”. Zadaniem stowarzyszenia była pomoc tym którym się działo źle. Pomagano wdowom i sierotom, organizowano badania lekarskie i pomoc chorym, dożywiano dzieci i organizowano świetlice dla dzieci. Towarzystwo utworzyło pierwszą w Jarocinie drużynę harcerską, która otrzymała imię pilota kapitana Franciszka Żwirki. Dzieci przybywało i zostały podzielone na drużyny harcerskie i zuchowe. Organizowano wycieczki rowerowe i zawody sportowe. 

W 1937 roku, zarządzeniem ministra kolei, dwie przebiegające przez Jarocin linie zostały zaszeregowane do grupy połączeń o pierwszorzędnym znaczeniu dla kraju. W Jarocinie była jedna z 7 stacji pierwszej klasy i jedna z 8 parowozowni. W dniu 17 czerwca 1938 roku, przez Jarocin przejechał pociąg specjalny z relikwiami świętego Andrzeja Boboli. 

W 1938 roku, w lokomotywowni zainstalowano zapadnię do naprawy parowozów. W pobliżu lokomotywowni zbudowano myjnię przeznaczoną do czyszczenia i mycia wagonów osobowych.

W drugiej połowie 30-lat XX wieku, w Jarocinie było kilkanaście organizacji społecznych, do których należeli kolejarze i ich rodziny. Do najliczniejszych należały: Towarzystwo Polskich Kolejarzy, Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych, Związek Zawodowy Pracowników Kolejowych, Związek Zawodowy Drużyn Konduktorskich, Związek Zwrotniczych Kolejowych i organizacja paramilitarna Kolejowe Przysposobienie Wojskowe. W 1939 roku, w Jarocinie było około 2 100 kolejarzy i ich rodzin, przy populacji około 8 200 osób. W dniu 1 kwietnia 1939 roku, w parowozowni Jarocin stacjonowało 47 parowozów i około 700 wagonów osobowych i towarowych.

Był to czas, kiedy narastał germański imperializm. W Wielkopolsce, mniejszość germańska stawała się coraz bardziej arogancka i zarozumiała. W październiku 1938 roku, odbyła się manifestacja pod nazwą „Kolejarze Armii”. Pracownicy PKP Jarocin zebrali 6 500 tysiąca złotych, na zakup karabinu maszynowego dla stacjonującego w mieście Polskiego Wojska 68. Pułku Piechoty. Uroczyste poświęcenie i przekazanie broni miało miejsce na rynku w Jarocinie. 

Niestety. W dniu 1 września 1939 roku, germańcy, razem ze swoimi braćmi moskalami, napadli na Rzeczypospolitą i rozpoczęli drugą wojnę światową. W Jarocinie, częściowemu zniszczeniu uległa infrastruktura kolejowa. Do stacji Jarocin przydzielono pociąg pancerny „Poznańczyk”, który walczył na trasie Krotoszyn – Września. Po wysłaniu transportów ewakuacyjnych, w dniu 3 września 1939 roku, o godzinie 14;00, Polacy wysadzili w powietrze cztery wiadukty kolejowe oraz ważniejsze rozjazdy i połączenia torów. Ewakuacja przebiegała szlakiem w kierunku Gniezna. Parowóz zamykający transport miał doczepiony pług do łamania podkładów kolejowych. Zniszczono wieloprzęsłowy, największy w poznańskiej DOKP most kolejowy na Warcie, niedaleko Dębna. W dniu 6 września 1939 roku, miasto Jarocin opanowali germańcy. Rozpoczął się germański terror. 

Około trzy miesiące germańcy usuwali zniszczenia spowodowane Wojna Obronną 1939 roku. Do pracy wykorzystywali jeńców wojennych i robotników przymusowych. W czasie okupacji germańcy zmodyfikowali układ nawadniania parowozów. Zbudowali rurociąg wody z rzeki Warta na stację kolejową, o długości 16 km. Przy moście kolejowym w Orzechowie powstała pompownia. Woda napełniała wieżę wodną na stacji. 

Germańcy wycofując się z Jarocina zniszczyli wieżę wodną na stacji oraz zbiornik wodny w lokomotywowni. W dniu 24 stycznia 1945 roku, do Jarocina weszli sowieci i rozpoczęła się nowa okupacja; komunistyczna. Już w dniu 25 stycznia 1945 roku, do pracy przyszli byli Polscy kolejarze. Szybko uruchomiono połączenia kolejowe Jarocin – Poznań. Początkowo pociągi jeździły przez Śrem i kończyły bieg na stacji w Luboniu. Od dnia 25 lutego 1945 roku, pociągi do Poznania jeździły już szlakiem Kluczbork – Poznań. 

W 1948 roku, oddano do użytku Dom Kultury Kolejarza, który powstał w miejscu dawnej strzelnicy Kolejowego Przysposobienia Wojskowego. Uruchomienie w mieście nowych zakładów produkcyjnych spowodowało budową kolejnych bocznic. W okolicy trójkąta do obracania lokomotyw parowych, stacjonowali żołnierze wojsk kolejowych, którzy byli wsparciem dla kolejarzy w pracach związanych z nawierzchnią torową i budowlami inżynieryjnymi.

Z początkiem 60-lat, na stacji postawiono nową żelbetonową wieżę wodną, taką samą jak na przykład w Olsztynie, Gnieźnie i Pile. Przeprowadzono remont obrotnicy przy lokomotywowni. W tym czasie, w Jarocinie królowały lokomotywy parowe Ol49, popularnie nazywane „Oelki” oraz TKt48 tak zwane „Tekatki”.

W dniu 31 grudnia 1974 roku, oddano do użytku zelektryfikowany odcinek szlaku Poznań – Ostrów Wielkopolski, a w dniu 25 listopada 1976 roku, odcinek Gniezno – Jarocin, a także w 28 listopada 1987 roku, odcinek Jarocin – Krotoszyn. Jednocześnie cała stacja została zelektryfikowana. Na stan węzła wprowadzono specjalistyczny pociąg sieciowy. Powstał projekt budowy dużej, nowoczesnej lokomotywowni na osiedlu Ługi, ulica Odrzańska, który ostatecznie nie został zrealizowany. We wrześniu 1979 roku, na stacji została otwarta przyzakładowa szkoła zawodowa. Z początkiem 80-lat zmodernizowano lokomotywownię. Budynek podniesiono i założono nowy dach. Wymieniono urządzenia i maszyny do obsługi i remontu taboru. W okresie 1975-1980, zbudowano nową nastawnię nadrzędną. Nastawnia ma stanowiska operatorskie na wschodnią i zachodnia stronę. Została ona wyposażona w urządzenia elektryczne przekaźnikowe. Poprzednio używano urządzeń mechanicznych. Do połowy 80-lat, zostały zlikwidowano stare nastawnie progermańskie. Dwie nastawnie pozostały jako stanowiska kontroli końca pociągów. W 1976 roku, w miejscu przejazdów kolejowo-drogowych wybudowano dwa żelbetonowe wiadukty nad torami, w ciągu ulicy Powstańców Wielkopolskich. W 80-latach, przeprowadzono remont wiaduktu kolejowego nad ulicą Poznańską, na linii do Gniezna. Oprócz remontu starego ceglanego wiaduktu, zbudowano dwa tunele pieszo-rowerowe po obu stronach jezdni.

W 1983 roku, do węzła kolejowego przypisano lokomotywy spalinowe. Dla ich obsługi zbudowano stację paliw. Początkowo były lokomotywy spalinowe ST43 i SM42.

W 90-latach, kiedy społeczeństwo Polskie liczono na normalność, szybko przyszło rozczarowanie. Byli komuniści zostali biznesmenami i wzbogacili się na państwowym majątku. Państwowe firmy nie otrzymały żadnej pomocy od państwa. Nastąpiła dzika prywatyzacja. Ludzie którym Polacy zaufali okazali się zdrajcami, folksdojczami, postkomunistami i masonami. W 90-latach nastąpił wieloletni kryzys na kolei, który odbił się tragiczne na wielu połączeniach. Była likwidacja linii kolejowych, a nawet całych stacji kolejowych. Kryzys objął wszystkie planowane inwestycje na węźle Jarocin. Zmiany organizacyjne w PKP nie powstrzymały kryzysu. W dniu 27 marca 1995 roku, zamknięto pasażerskie połączenie kolejowe z Jarocina do Czempinia. Próbowano to połączenie zastąpić komunikacją autobusową. Inne połączenia kolejowe zostały bardzo ograniczone. 

W kwietniu 1992 roku, lokomotywownia zakończyła eksploatację lokomotyw parowych. W 1996 roku, wyłączono z ruchu wieżę wodną. Zlikwidowano większość żurawi wodnych. Zlikwidowano górki rozrządowe do formowania pociągów towarowych. W 1996 roku, zlikwidowano posterunek policji, co było początkiem likwidacji struktur państwa Polskiego. Posterunek był zlokalizowany przy kładce pieszej nad torami. Około 2000 roku, zlikwidowano kolejową służbę zdrowia. W okresie 2001-2008 w Jarocinie mieściła się siedziba Zakładu Przewozów Towarowych PKP CARGO w Jarocinie i placówka została zlikwidowana.

W dniu 18 czerwca 1995 roku, na stacji Jarocin zatrzymał się francuski pociąg dużych prędkości TGV, który odbywał przejazd w Polsce w ramach reklamy. 

W nowym wieku, trwała likwidacja kolejnych połączeń osobowych. W dniu 31 marca 2004 roku, zawieszono połączenie Jarocin – Leszno. Powodem było małe zainteresowanie pasażerów tym połączeniem. Prawda była inna. Przewoźnik nie dysponował odpowiednią ilością wagonów motorowych, bo szlak jest niezelektryfikowany. W dniu 9 grudnia 2012 roku, zlikwidowano pociągi pasażerskie do Gniezna.

W 2005 roku, lokomotywownia wstrzymała prace, a w dniu 18 listopada 2007 roku, oficjalnie została zamknięta. W dniu 21 grudnia 2010 roku, PKP CARGO opuściła halę jarocińskiej lokomotywowni, która przeszła w administrację Towarzystwa Kolei Wielkopolskiej. W dniu 24 marca 2007 roku, powstało Towarzystwo Kolei Wielkopolskiej z siedzibą w Jarocinie, które za cel postawiło sobie pielęgnowanie tradycji kolejarskich na Ziemi Jarocińskiej oraz uratowanie jarocińskiej parowozowni przed degradacją i stworzenie tu muzeum. W dniu 7 marca 2012 roku, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaakceptował regulamin Muzeum Parowozownia Jarocin, nadając mu status muzeum. Obecnie na terenie stacji Jarocin działa okresowo Muzeum Parowozownia Jarocin. W dawnej parowozowni okresowo funkcjonuje wystawa, która prezentuje historię kolejnictwa. Lokomotywownia jest miejscem festynów kolejowych, zwykle raz w roku. 

W lipcu 2012 roku, rozpoczęto remont wiaduktów nad torami w ciągu ulicy Powstańców wielkopolskich, który trwał do sierpnia 2013 roku. W grudniu 2012 roku, zdemontowano kładkę nad torami, w miejsce której w dniu 21 czerwca 2013 roku, otwarto nową krótszą kładkę, tylko nad wschodnimi torami. W czasie ostatniego remontu, przeprowadzonego w 2014 roku, został zlikwidowany Peron 4. Skrócono tunel pasażerski. Na peronach zlikwidowano budynki dyżurnego ruchu. Zlikwidowano w budynku administracyjnym centrale telefoniczną. W 2016 roku, wyburzono budynek dawnej poczty Nr 2, w którym do połowy 90-lat mieścił się posterunek policji kolejowej. W 2019 roku, wyburzono dawną nastawnię dysponującą przy Peronie 2, w którym funkcjonował komisariat SOK. Na terenie stacji Jarocin znajduje się hala napraw firmy SKPL Cargo. Hala znajduje się w południowej części stacji. 

Obecnie na stacji są cztery perony i sześć krawędzi peronowych. Perony mają numery; 1, 2, 3a, 3b. Peron 1 i Peron 2 są peronami wyspowymi. Najwiecej pociągów obsługuje Peron 1, który ma nową nawierzchnię. Nowa nawierzchnia jest także na Peronie 3a i 3b. Peron 1 ma długość 350 m, Peron 2 ma długość 300 m, Peron 3a ma długość 150 m, Peron 3b ma długość 200 m. Wiata na Peronie 1 ma długość 115 m, a na Peronie 2 ma długość 54 m. Wiaty są stalowe nitowane i są obiektami historycznymi.

Linie kolejowe. LK Nr 272 Kluczbork – Poznań Główny. Stacja Jarocin leży na 133,57 km. LK Nr 281 Oleśnica – Chojnice. Stacja Jarocin leży na 94,60 km. LK Nr 360 Jarocin – Kąkolewo. Linia ma długość 58,638 km. Linia powstała w dniu 1 października 1888 roku. W 2018 roku, ruch na linii został wstrzymany. 

W dniu 1 kwietnia 2026 roku, ze stacji Jarocin odjechało 89 pociągów osobowych. Można było pojechać do stacji; Chełm, Frankfurt/Oder, Gniezno, Gorzów Wielkopolski, Kalisz, Kłodawa, Konin, Kraków Główny, Krotoszyn, Krzyż, Lublin Główny, Łęka Opatowska, Łódź Fabryczna, Łódź Kaliska, Odolanów, Ostrów Wielkopolski, Poznań Główny, Szczecin Główny, Świnoujście, Warszawa Wschodnia, Zakopane. Jest pociąg InterCity Nr 82170 Uznam Chełm – Frankfurt nad Odrą. Z tego pociągu korzystają głównie germańcy i moskale. Są także inne pociągi InterCity; Nr 7324 „Wybicki” Kraków Główny – Poznań Główny, Nr 7320 „Cegielski” Kraków Główny – Poznań Główny, Nr 73104 „Kozica” Poznań Główny – Kraków Główny, Nr 73102 „Pułaski” Kraków Główny – Poznań Główny, Nr 73100 „Spodek” Kraków Główny – Poznań Główny, Nr 8220 „Koziołek” Lublin Główny – Szczecin Główny, Nr 8120 „Włókniarz” Łódź Fabryczna – Szczecin Główny, Nr 38106 „Osterwa” Szczecin Główny – Zakopane. Resztę połączeń realizuje przewoźnik; Koleje Wielkopolskie.

Budynek dworca.

Początkowo rolę dworca pełniły niewielkie budynki i baraki. Pierwszy budynek dworca w Jarocinie powstał w 1975 roku.

Obecny budynek dworca powstał w okresie 1880-1883 i ma tylko niewielkie zmiany w stosunku do pierwotnego wyglądu. Niedawno przeprowadzony remont obiektu pokazał na jego zachodniej elewacji pisany rzymskimi cyframi 1883 rok; „AD. MDCCCLXXXIII”. Jednak prace wykończeniowe trwały do 1886 roku. Budynek został zbudowany jako dworzec wyspowy, pomiędzy torami dwóch towarzystw kolejowych. Budynek dworca ma długość 40 m, a szerokość 20 m. Budynek dworca, jako pierwszy w regionie wielkopolski południowo-wschodniej, otrzymał instalację elektryczną. Nie było oświetleniowej instalacji gazowej. W części południowej obiektu była elegancka restauracja. Lokal działał także w latach okupacji oraz w okresie PRL, aż do końca 80-lat XX wieku. 

Od strony placu dworcowego jest reprezentacyjny front wyspowego dworca. Front jest siedmio-osiowy, dwukondygnacyjny, z ryzalitem. Jest jedno reprezentacyjne wejście. W górze, na środku malowidła, został umieszczony duży zegar z białym cyferblatem. Budynek jest trójbryłowy. Część frontowa otrzymała wysoki dach, w którym jest użytkowe poddasze z oknami na wschód i na zachód. Na dachu umieszczono taras widokowy z ozdobną balustradą i masztami odgromowymi. Na dachu umieszczono panele fotowoltaiczne i urządzenia klimatyzacji. Część środkowa jest obniżona, praktycznie jednokondygnacyjna. Część południowa jest trzy-kondygnacyjna i także nakryta wysokim dachem kopertowym. Cały dworzec jest nakryty czarną dachówką. Po zmroku dworzec jest oświetlony. Plac dworcowy został wybrukowany, a na środku umieszczono duży skwer, który istnieje do chwili obecnej.

W okresie 1979-1983, przeprowadzono remont generalny dworca. Wymieniono stropy drewniane na belki betonowe. Przebudowano kasy biletowe i układ pomieszczeń służbowych. Wymieniono stolarkę drewnianą okien i drzwi. Wykonano nowe malowidła, według nowego projektu. Na Peronie 1 zlikwidowano świetlicę dla młodzieży. Zbudowano nowe toalety. W okresie 1987-1988, wyremontowano część gastronomiczną dworca. 

W dniu 23 stycznia 2014 roku, oddano do użytku, po gruntownym remoncie dworzec wraz z Peronem 1, 3, 3a oraz przejściami podziemnymi na Peron 1 i 2. Peron 2 pozostał niezmieniony. W czasie remontu zlikwidowano były budynek toalet. Odnowiono elewację dworca, która odzyskała naturalna czerwień wielkopolskiej cegły. Uwidoczniły się ornamenty ułożone z czarnej cegły. Odnowiono malowane ornamenty nad podwójnymi i potrójnymi oknami. 

Opracował Karol Placha Hetman