Skawina 2026-02-02
PKP Radziszów. 2026r.
Stacja kolejowa Radziszów. Adres; ulica Zawodzie 139, 32-052 Radziszów. Współrzędne geograficzne; 49.918N 19.809E. Elewacja 230 m.
Miejscowość Radziszów.
Radziszów to jest wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skawina. W skład wsi wchodzą osady: Brzegi, Podlesie, Rozparka, Wytrzyszczek, Zadworze i Zawodzie. Radziszów ma nieoficjalny herb. Nazwa miejscowości wywodzi się od starosłowiańskiego imienia Radziesz lub Radziszek, ale w różnych dokumentach, na przestrzeni wieków, pojawiają się też inne formy.
Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z dokumentu legata papieskiego Idziego z 1124 roku. W 1250 roku, książę opolski Władysław nadał w darze wieś Radeszew Boleborowi, opatowi tynieckiemu. Dokument ten potwierdził w 1519 roku, król Zygmunt I Stary. Następnie wieś przeszła na własność opactwa benedyktynów w Szczyrzycu. W czasie istnienia Księstwa Oświęcimskiego, rzeka Skawinka dzieliła te tereny na Śląsk i Królestwo Polskie. Wieś stała się własnością prywatną, by ponownie stać się własnością opactwa OO Benedyktynów w Tyńcu. Od XVIII wieku, wieś stała się własnością Prymasa Gabriela Podoskiego. W wyniku rozbioru Rzeczypospolitej, w 1781 roku, tereny te weszły do zaboru austriackiego, a następnie austrio-węgierskiego. Wieś została wpisana do rządowego rejestru funduszu religijnego i została wystawiona na sprzedaż. Nowym właścicielem została rodzina Dzieduszyckich. Podczas tak zwanej rzezi galicyjskiej, podsycanej przez austriaków, 1846 rok, toczyły się tu walki, podczas których mieszkańcy obroni rodzinę Dzieduszyckich przed buntownikami. Dzieduszyccy obdarowali mieszkańców płodami rolnymi i ufundowali cztery kościelne dzwony. Dzwony te podczas wielkiej wojny światowej zostały zrabowane przez wojsko austriackie i przetopione na broń. Następnie dobra przeszły na rodzinę Orzechowskich i kolejnych właścicieli. Przed drugą wojną światową dobra ziemskie zostały rozparcelowane. W okresie 1934–1937 w Radziszowie wybudowano powiatowe sanatorium dziecięce. W okresie 1954-1972 wieś była siedzibą gromady Radziszów. W okresie 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.
W swojej historii wieś była niszczona, palona i była pod wodą. Ostatnia powódź była w 2010 roku. W 2021 roku, populacja miejscowości wynosił 3 619 mieszkańców. Na terenie miejscowości zabytkowy jest dwór oraz kościół parafialny pw. św. Wawrzyńca i św. Małgorzaty.
Radziszów położony jest przy drodze powiatowej Nr 1939K wiodącej ze Skawiny do Krzywaczki (DK Nr 52) i dalej do Kalwarii. Linia kolejowa biegnie wzdłuż rzeki Skawinki, która przepływa przez środek wsi, na długości około 7 km. Powierzchnia miejscowości to około 15 km kwadratowych. Geograficznie jest to Podgórze Karpackie. Teren jest silnie pofałdowany, rolniczy i zalesiony. Miejscowości tego regionu są typowymi ulicówkami.
PKP Radziszów.
Stacja kolejowa w Radziszowie została otwarta w dniu 16 grudnia 1884 roku, w ramach budowy Galicyjskiej Kolei Transwersalnej. Budowa wpłynęła pozytywnie na rozwój gospodarczy regionu. Zredukowała tak zwaną galicyjską biedę. Kolej umożliwiła dojazd nie tylko do Skawiny i Krakowa, ale także do Wiednia, a również emigrację za Wielką Wodę, poprzez stację przesiadkową Mysłowice.
W trakcie drugiej wojny światowej, germańcy zmienili nazwę stacji na Radziszow, bo nie są w stanie wymówić Polskiej nazwy.
Obecnie jest to LK Nr 97. Lina Skawina – Sucha Beskidzka została zelektryfikowana w dniu 17 lipca 1974 roku, w ramach elektryfikacji szlaku kolejowego Kraków – Sucha Beskidzka i dalej Chabówka – Zakopane. Jednocześnie przeprowadzono modernizację szlaku. Zamontowano semafory świetlne w miejsce semaforów kształtowych.
W 2006 roku, budynek dworca w Radziszowie przeszedł niewielki remont. Została odnowiona elewacja, stolarka okienna i drzwiowa oraz dach. Prace wykonano w ramach uruchomienia tak zwanego szlaku papieskiego; Kolejowy Szlak św. Jana Pawła II.
Modernizacja LK Nr 97 na odcinku Skawina – Sucha Beskidzka oraz budowa łącznicy w Kalwarii Zebrzydowskiej to były kluczowe inwestycje PLK PKP w rejonie. Celem był skrócenie czasu podróży pociągami i zwiększenie ilości połączeń osobowych, zwłaszcza, że są tutaj jednotorowe linie kolejowe. Dotyczyło to głównego połączenia Krakowa i Skawiny z Wadowicami, Andrychowem i Bielska-Białą. Nowa łącznica, w rejonie Kalwarii Zebrzydowskiej, została oddana do użytku w 2023 roku. Wybudowano 500-metrowy tor łączy LK 97 (Skawina – Żywiec) i LK Nr 117 (Kalwaria – Bielsko Biała), co skróciło czas jazdy, o około 15 minut. Na szlaku zbudowano nowe wysokie perony. Wymieniono torowiska, sieć trakcyjną oraz instalacje systemu SHP.
W efekcie przewoźnicy Koleje Małopolskie i InterCity zmodernizowały siatkę połączeń. Zwiększono ilość relacji. Mimo modernizacji, jednotorowy charakter linii pozostaje wyzwaniem dla pełnej przepustowości na odcinku do Suchej Beskidzkiej, Chabówki i Zakopanego.
Stacja kolejowa Radziszów przeszła gruntowną modernizację w 2019 roku, w ramach prac na linii kolejowej Nr 97 Skawina – Sucha Beskidzka. Przebudowa obejmowała podniesienie peronu do wysokości 0,760 m, wymianę urządzeń sterowania ruchem kolejowym (SRK) z przekaźnikowych na komputerowe MOR-1, skrócenie toru Nr 3 oraz zwiększenie prędkości szlakowej do 100 km/h, co usprawniło ruch pociągów. Podniesienie peronu ułatwiło wsiadanie pasażerom do pociągów. Dojście na peron pozostawiono w poziomie torów, ale jest ono dostępne i bezpieczne dla pasażerów na wózkach, z wózkami dziecięcymi, dużym bagażem lub z rowerami. Na stacji Radziszów były poprzednio zainstalowane urządzenia przekaźnikowe typu E z sygnalizacją świetlną. Na przejazdach kolejowych umieszczono kamery systemu TVU, które nie tylko podnoszą bezpieczeństwo samochodów i pieszych, ale dyżurnym ruchu przekazują informacje o minięciu przejazdu przez skład.
W ramach inwestycji powstał nowy przystanek osobowy Radziszów Centrum, który został uruchomiony w dniu 15 grudnia 2019 roku. Trzeba pamiętać, że stacja Radziszów znajduje się daleko od centrum wsi, przy południowej granicy miejscowości.
Obecnie na stacji Radziszów jest jeden peron wyspowy i dwie krawędzie peronowe. Kasa została zlikwidowana. Do dyspozycji podróżnych jest bezpłatny parking i parking dla rowerów. Stację obsługuje przewoźnik PolRegio. W 2017 roku, stacja obsługiwała do 50 pasażerów w ciągu doby, a w 2022 roku, do 100 pasażerów w ciągu doby. W 2023 roku, nastąpił niewielki spadek liczby pasażerów, ale pamietajmy, że w tym czasie otwarto przystanek osobowy Radziszów Centrum. W rezultacie sumaryczna ilość pasażerów, mieszkańców Radziszowa wyraźnie wzrosła. Obecnie (2026 roku) na stacji przy peronie jest tor Nr 1 i 2 oraz boczny tor 4. Został zlikwidowany tor Nr 3, ten przy budynku dworca. Ten tor był niezelektryfikowany. Był też tor Nr 5 przy samym magazynie, zakończony kozłem oporowym, który także został rozebrany. Wyjazd ze stacji Radziszów w kierunku Skawiny jest osłaniany przez żeberko ochronne umieszczone na końcu toru Nr 4, za rozjazdem Nr 2. Podniesiono również prędkość szlakową do 100 km/h.
W dniu 2 lutego 2026 roku, ze stacji Radziszów odjechało 35 pociągów osobowych. Można było pojechać do stacji: Bielsko-Biała Główna, Kraków Główny, Rabka Zaryte, Sucha Beskidzka, Zakopane.
Opracował Karol Placha Hetman